Asya borsaları, Apple'ın ürünlerine yaptığı fiyat zamlarının çip sektörü hisselerinde yarattığı dalgalanma nedeniyle Çarşamba günü rekor seviyelerinden geri çekildi. Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 0,5 düşüşle 38.500 puana inerken, Güney Kore'de KOSPI endeksi yüzde 0,4 kayıpla 2.740'a geriledi. Hong Kong'da Hang Seng endeksi de yüzde 0,3 azalışla 19.350 puana indi. Çin anakara borsaları ise Shenzhen Bileşik Endeksi'nde yüzde 0,2'lik sınırlı bir düşüş kaydetti. Analistler, Apple'ın Çin'deki satışlarındaki yavaşlamayı telafi etmek için fiyatları artırdığını, bunun da küresel çip talebini olumsuz etkilediğini belirtiyor.
Apple'ın fiyat artışları ve çip sektörüne etkisi
Apple, özellikle iPhone ve MacBook serilerinde yüzde 5 ila 10 arasında değişen fiyat artışları duyurdu. Bu hamle, şirketin artan üretim maliyetleri ve düşen satış rakamlarıyla mücadele etme çabası olarak yorumlanıyor. Barclays ve Morgan Stanley analistleri, Apple'ın bu kararının özellikle Güney Koreli ve Tayvanlı çip üreticileri üzerinde baskı yarattığını ifade ediyor. TSMC'nin hisseleri Tayvan'da yüzde 1,2, Samsung Electronics ise Güney Kore'de yüzde 0,9 değer kaybetti. Küresel çip talebindeki belirsizlik, yatırımcıların teknoloji hisselerinden kaçışına neden olurken, Asya piyasalarındaki satış dalgası Avrupa ve ABD vadeli işlemlerine de sıçradı.
Bölgesel ve küresel boyut
Asya'da yaşanan bu düşüş, küresel piyasalarda bir risk iştahı azalmasına işaret ediyor. Japonya Merkez Bankası'nın (BOJ) faiz oranlarını artırma olasılığı, Çin'deki ekonomik toparlanmanın yavaşlaması ve ABD'de beklenen tarife artışları gibi faktörler de piyasaları olumsuz etkiliyor. Öte yandan Hindistan ve Endonezya gibi gelişmekte olan Asya ekonomileri, iç talepteki canlılık sayesinde daha az etkileniyor. Uzmanlar, çip sektöründeki dalgalanmanın geçici olduğunu ancak Apple'ın fiyat politikasının uzun vadede Asya tedarik zincirini yeniden şekillendirebileceğini vurguluyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Asya piyasalarındaki bu dalgalanma, Türkiye için doğrudan bir etki yaratmasa da küresel risk iştahındaki azalma, gelişmekte olan piyasalara sermaye akışını yavaşlatabilir. Türkiye'nin teknoloji ithalatında önemli bir paya sahip olan çip fiyatlarındaki olası artış, enflasyon baskısını artırabilir. Ayrıca Apple'ın Türkiye'deki ürün fiyatlarına yansıyacak zamlar, tüketici talebini olumsuz etkileyebilir. Türkiye'nin çip üretimindeki dışa bağımlılığı, bu tür küresel gelişmelere karşı kırılganlığını sürdürüyor.
