Asya borsaları haftanın ilk işlem gününde karışık bir seyir izledi. Japonya ve Çin'deki hisse senedi piyasaları değer kaybederken, Avustralya ve Güney Kore'de alıcılı bir görünüm öne çıktı. Petrol fiyatlarının yükselmesi ve Orta Doğu'daki jeopolitik gerilimin artması, küresel yatırımcıların risk iştahını sınırlayan temel faktörler oldu.
Asya piyasalarında karışık seyir
Japonya'da Nikkei 225 endeksi günü %0,3 düşüşle tamamladı. Yenin dolar karşısında değer kazanması, ihracatçı şirketlerin hisseleri üzerinde baskı oluşturdu. Çin'de Şanghay Bileşik Endeksi %0,2 gerilerken, Hong Kong'da Hang Seng Endeksi yatay bir seyir izledi. Çin Merkez Bankası'nın (PBOC) faiz oranlarında bir değişikliğe gitmemesi ve ekonomik teşvik beklentilerinin zayıflaması, piyasalarda hayal kırıklığı yarattı.
Buna karşın Avustralya'da S&P/ASX 200 endeksi %0,5 yükseldi. Madencilik ve enerji hisseleri, petrol fiyatlarındaki artıştan destek buldu. Güney Kore'de KOSPI endeksi %0,4 değer kazandı; teknoloji şirketlerinin hisseleri alıcı buldu.
Petrol fiyatları ve jeopolitik riskler
Brent petrolünün varili %1,2 artışla 78,5 dolara yükseldi. Batı Teksas türü ham petrol ise 73,8 dolardan işlem gördü. Fiyatlardaki yükselişte, Orta Doğu'da artan gerilim ve küresel arz endişeleri etkili oldu. İsrail-Hamas çatışmasının bölgeye yayılma riski ve İran'a yönelik yaptırımların sıkılaştırılması ihtimali, enerji piyasalarında dalgalanmaya neden oluyor.
Uluslararası Para Fonu (IMF) geçtiğimiz hafta yayımladığı raporda, jeopolitik gerilimlerin küresel ekonomik büyümeyi olumsuz etkileyebileceği uyarısında bulundu. IMF, Orta Doğu'daki çatışmaların enerji fiyatlarını yükselterek enflasyonu körükleyebileceğini belirtti.
Çin ekonomisindeki yavaşlama sinyalleri
Çin'den gelen son ekonomik veriler, ülke ekonomisindeki yavaşlamanın sürdüğünü gösteriyor. Sanayi üretimi ve perakende satışlar beklentilerin altında kaldı. Emlak sektöründeki kriz ise derinleşiyor; büyük gayrimenkul şirketlerinin borç sorunları çözülemiyor. Pekin yönetiminin ek teşvik paketleri açıklamaması, piyasalarda belirsizliği artırıyor.
Çin Merkez Bankası, geçen ay açıkladığı parasal genişleme adımlarının ardından yeni bir hamle yapmadı. Analistler, Çin hükümetinin ekonomiyi canlandırmak için daha agresif adımlar atması gerektiğini vurguluyor.
Japonya'da para politikası belirsizliği
Japonya Merkez Bankası (BOJ), negatif faiz politikasından çıkış sinyalleri veriyor. Ancak son açıklamalar, bankanın temkinli bir yol izleyeceğini gösteriyor. Yenin değer kazanması, Japonya'nın ihracat rekabet gücünü zayıflatabilir. BOJ Başkanı Kazuo Ueda, enflasyonun hedefe yaklaştığını ancak ücret artışlarının henüz istenen seviyeye ulaşmadığını belirtti.
Japonya'da çekirdek enflasyon son verilerde %2,8 olarak açıklandı. Bu, BOJ'un %2'lik hedefinin üzerinde seyrediyor. Piyasalar, bankanın 2025'in ilk çeyreğinde faiz artırımına gidebileceğini fiyatlıyor.
Küresel piyasalarda genel görünüm
ABD'de Dow Jones ve S&P 500 endeksleri cuma gününü hafif düşüşle kapattı. Teknoloji ağırlıklı Nasdaq ise %0,2 geriledi. ABD'de açıklanan istihdam verileri, işgücü piyasasının güçlü kaldığını ancak ücret artışlarının yavaşladığını gösterdi. Bu veriler, Fed'in faiz indirimi takvimini etkileyebilir.
Avrupa'da ise Stoxx 600 endeksi %0,3 yükseldi. Avrupa Merkez Bankası'nın (ECB) faiz indirimi sinyalleri, piyasaları destekledi. ECB Başkanı Christine Lagarde, enflasyondaki düşüş eğiliminin devam ettiğini ve gelecek toplantılarda faiz indiriminin masada olduğunu ifade etti.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Asya piyasalarındaki dalgalanma ve petrol fiyatlarındaki artış, Türkiye ekonomisi için doğrudan risk oluşturuyor. Türkiye, enerji ihtiyacının büyük bölümünü ithal ettiği için petrol fiyatlarındaki yükseliş cari açığı artırabilir ve enflasyon üzerinde baskı yaratabilir. Ayrıca Çin ekonomisindeki yavaşlama, Türkiye'nin ihracat pazarlarını olumsuz etkileyebilir. Jeopolitik gerilimlerin tırmanması ise Türkiye'nin bölgesel istikrarı için tehdit unsuru. Bu nedenle Türkiye'nin enerji arz güvenliğini çeşitlendirmesi ve ekonomik dayanıklılığını artırması kritik önem taşıyor.
