Asya borsaları, petrol fiyatlarındaki sert düşüşün enerji şirketlerini olumsuz etkilemesiyle haftaya düşüşle başladı. Japonya'nın Nikkei 225 endeksi yüzde 0,8, Hong Kong'un Hang Seng endeksi yüzde 1,2 ve Çin'in Şanghay Bileşik endeksi yüzde 0,5 değer kaybetti. Buna karşılık ABD'de Wall Street endeksleri ve tahvil piyasaları, petrol fiyatlarındaki gerilemenin enflasyon baskılarını hafifleteceği beklentisiyle yükseliş kaydetti. Uluslararası Para Fonu (IMF) ve Dünya Bankası'nın hafta sonu yaptığı açıklamalar, küresel ekonominin yavaşladığına işaret ederken, yatırımcılar merkez bankalarının faiz indirimlerine gidebileceği sinyalini fiyatlıyor.
Petrol Fiyatlarındaki Düşüşün Arka Planı
Brent petrol varili, OPEC+ ülkelerinin üretim kısıtlamalarını gevşetme sinyali vermesi ve ABD'de ham petrol stoklarının beklenenden fazla artmasıyla 80 doların altına geriledi. Batı Teksas (WTI) ham petrolü ise 75 dolar seviyesinin altına indi. Petrol fiyatlarındaki bu gerileme, enerji ithalatçısı ülkeler için olumlu bir gelişme olarak değerlendirilirken, enerji sektörü hisselerinde satış baskısı yarattı. Asya piyasalarında Avustralya'nın enerji devi BHP ve Çin'in petrol şirketleri değer kaybetti. Analistler, petrol fiyatlarındaki düşüşün küresel enflasyonu düşürücü etkisine dikkat çekiyor.
Öte yandan, ABD'de açıklanan son istihdam verileri ve enflasyon rakamları, ekonominin soğuduğuna dair karışık sinyaller veriyor. Federal Reserve'in faiz artırım döngüsünü sonlandırabileceği beklentisi, tahvil getirilerini aşağı çekti. ABD 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,2'ye geriledi. Wall Street'te S&P 500 endeksi yüzde 0,4, Nasdaq ise yüzde 0,6 yükseldi. Teknoloji hisseleri, faiz indirimi beklentilerinden olumlu etkilendi.
Küresel Piyasalarda Risk İştahı Karışık
Asya-Pasifik piyasalarında karışık bir seyir izleniyor. Japonya Merkez Bankası'nın (BOJ) ultra gevşek para politikasını sonlandırabileceği yönündeki spekülasyonlar yen üzerinde baskı oluştururken, ihracatçı şirketlerin hisseleri değer kaybetti. Çin'de ise emlak sektöründeki kriz ve yavaşlayan büyüme endişeleri sürüyor. Çin hükümetinin teşvik paketleri açıklaması beklenirken, yatırımcılar temkinli davranıyor. Hindistan ve Güneydoğu Asya piyasaları ise görece daha istikrarlı bir görünüm sergiliyor.
Avrupa borsaları da petrol fiyatlarındaki düşüşten olumlu etkilendi; DAX ve FTSE 100 endeksleri alıcılı seyretti. Küresel piyasalarda gözler, bu hafta açıklanacak olan ABD Merkez Bankası (Fed) toplantı tutanakları ve Avrupa Merkez Bankası'nın (ECB) faiz kararına çevrildi. Petrol fiyatlarındaki düşüşün, merkez bankalarının manevra alanını genişletebileceği belirtiliyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Petrol fiyatlarındaki düşüş, enerji ithalatçısı Türkiye için cari açık ve enflasyon üzerinde olumlu bir etki yaratabilir. Brent petrolün varil fiyatının 80 doların altına gerilemesi, Türkiye'nin enerji faturasını azaltarak dış ticaret açığını daraltabilir. Ancak küresel piyasalardaki dalgalanma ve Fed'in faiz politikaları, gelişmekte olan ülkelere yönelik sermaye akımlarını etkileyebilir. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın (TCMB) para politikası kararlarında, küresel enerji fiyatlarındaki bu seyir ve jeopolitik riskler belirleyici olacak. Ayrıca, Asya borsalarındaki düşüş, küresel büyüme beklentilerini zayıflatarak Türkiye'nin ihracat pazarlarını olumsuz etkileyebilir. Yine de düşen petrol fiyatları, enflasyonla mücadelede hükümete ek destek sağlayabilir.
