Dünya Kupası çeyrek finalinde Arjantin ile İsviçre arasında oynanan karşılaşmada, Video Yardımcı Hakem (VAR) sistemi tarihi bir ilke imza attı. VAR incelemesi sonucunda İsviçreli golcü Breel Embolo, doğrudan kırmızı kartla oyun dışına gönderildi. Ancak kararın, Embolo'nun değil, başka bir oyuncunun pozisyonuna ait olduğu iddia edildi. Maçın 68. dakikasında, Embolo'nun rakibiyle girdiği bir mücadelede dirseğini kullandığı gerekçesiyle hakem tarafından önce sarı kartla cezalandırıldığı, ancak VAR odasından yapılan uyarı sonrası kartın rengi kırmızıya çevrildi. Bu olay, Dünya Kupası tarihinde bir oyuncunun VAR incelemesi sonucunda doğrudan kırmızı kart görmesi açısından ilk olma özelliği taşıyor. Maçın ardından yapılan yayınlarda, bir başka pozisyonda yaşanan bir faulün Embolo'nun kartına gerekçe gösterilmiş olabileceği konuşulmaya başlandı.
VAR kararı ve yanlış kimlik tartışması
Maçın ardından yayıncı kuruluşun yaptığı analizlerde, VAR ekibinin Embolo'ya kırmızı kart gösterilmesini önerdiği anlarda, aynı anda sahada başka bir pozisyonun daha yaşandığı tespit edildi. İsviçreli oyuncunun dirseğini kullandığı pozisyon görüntüleri incelendiğinde, temasın kırmızı kart seviyesinde olmadığı yönünde yorumlar yapılırken, asıl tartışma konusu, VAR'ın yanlış oyuncuyu hedef almış olması ihtimali. İddiaya göre, VAR odasında bir başka İsviçreli oyuncunun benzer bir hareketi, Embolo'nun kartına neden olarak sunuldu. FIFA kurallarına göre VAR, yalnızca bariz ve açık hataları düzeltmek için devreye girebiliyor. Bu durumda, yanlış kimlik olayının yaşanmış olması, sistemin güvenilirliğine yönelik soru işaretlerini artırdı.
Daha önceki turnuvalarda, VAR sayesinde ofsayt kararları ve penaltı itirazları daha şeffaf hale gelmişti; ancak bu olay, sistemin hala yoruma açık olduğunu ve insan hatasının tamamen ortadan kalkmadığını gösteriyor. Maç sonrası basın toplantısında İsviçre Milli Takımı teknik direktörü, “VAR, adalet sağlamak için var, ancak bugün bir hata yapıldı” ifadelerini kullanırken, Arjantin cephesi ise kararın maçın kaderini değiştirdiğini belirtti. Maçın devamında, 10 kişi kalan İsviçre, uzatmalara giden mücadelede penaltılarla elendi.
Küresel boyut: VAR’ın geleceği ve güven sorunu
Bu tartışmalı karar, VAR teknolojisinin uluslararası turnuvalardaki uygulama standartlarını yeniden gündeme taşıdı. Dünya genelinde birçok spor yorumcusu, sistemin maç akışını böldüğü ve hala net olmayan kuralların bulunduğu eleştirilerini dile getirdi. Özellikle yanlış kimlik ihtimali, hücum ve savunma oyuncuları için eşit olmayan bir uygulama riski doğuruyor. İsviçre Futbol Federasyonu, FIFA’ya resmi başvuruda bulunarak kararın tekrar değerlendirilmesini talep ederken, organizasyonun bu talebe nasıl yanıt vereceği merak konusu. Bu gelişme, özellikle 2026 Dünya Kupası öncesinde VAR prosedürlerinin revize edilmesi gerektiği tartışmalarını alevlendirebilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türk futbolu, son yıllarda Süper Lig'de VAR uygulamalarıyla sık sık gündeme gelmiştir. Breel Embolo’nun yanlış kimlik kartı, Türk hakemlerinin ve futbol otoritelerinin VAR eğitimine daha fazla önem vermesi gerektiğini hatırlatmaktadır. Aynı zamanda, UEFA ve FIFA nezdinde yapılacak kural değişiklikleri, Türk takımlarının Avrupa ve uluslararası turnuvalardaki kaderini doğrudan etkileyebilir. Bu olay, adil yönetim ve teknoloji kullanımının ne kadar hassas olduğunu göstermekte; Türkiye'nin hakem gelişim programlarını gözden geçirmesi için bir uyarı niteliği taşımaktadır.
