Apple'ın yeni iPhone ve iPad modellerine yaptığı fiyat zamları ve zayıf tüketici talebi projeksiyonları, bugün Asya-Pasifik borsalarında teknoloji hisselerini aşağı çekerek bölgedeki yatırımcı iyimserliğini gölgeledi. Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 0,8, Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 1,2 ve Şanghay'da Bileşik Endeks yüzde 0,6 değer kaybetti. Apple kilit tedarikçileri olan Güney Koreli Samsung Electronics yüzde 1,4, Tayvanlı TSMC ise yüzde 2,3 geriledi. Kripto para piyasasında ise Bitcoin 66 bin doların altına inerek ek kayıp yaşadı.
Apple'ın Yeni Stratejisi ve Piyasalar Üzerindeki Etkisi
Cupertino merkezli teknoloji devi Apple, geçen hafta yeni iPhone 16 ve iPad Pro modellerini tanıtırken ortalama yüzde 10-15 arasında fiyat artışına gitti. Şirket, artan bileşen maliyetleri ve güçlenen doları gerekçe gösterirken, analistler fiyat hassasiyetinin özellikle Asya'nın gelişmekte olan pazarlarında talebi olumsuz etkileyeceğini belirtiyor. MoffettNathanson analisti Craig Moffett, "Apple premium segmentteki konumunu korumak istiyor ancak bu fiyatlandırma stratejisi, özellikle Çin ve Hindistan gibi büyüme potansiyeli yüksek pazarlardaki satışları sınırlayabilir" dedi. Şirketin Çin'deki satışları geçen çeyrekte zaten yüzde 6 daralmıştı; yeni modellerin yüksek fiyatları bu trendi tersine çevirmek yerine derinleştirebilir.
Asya borsalarındaki düşüş, Apple'ın tedarik zincirinin yoğunlaştığı bölgedeki yan etkileri de gözler önüne serdi. Güney Kore ve Tayvan'daki Apple tedarikçilerinin hisselerindeki kayıplar, teknoloji sektörünün küresel talep kırılganlığına olan duyarlılığını hatırlattı. Japonya'da Sony ve Panasonic de sırasıyla yüzde 1,1 ve yüzde 0,9 düşüşle teknoloji odaklı satışlardan nasibini aldı. Öte yandan Çin'deki yerli rakipler Huawei ve Xiaomi, Apple'ın fiyat artışlarını kendi lehlerine çevirmeye çalışıyor. Huawei, geçen hafta Mate 60 serisinde seçili modellerde yüzde 20'ye varan indirim kampanyası başlattı.
Küresel Ekonomi ve Asya-Pasifik'in Direnci
Apple kaynaklı satış dalgası, zaten Fed'in faiz indirimi beklentileriyle yön bulan küresel piyasaların hassasiyetini artırdı. ABD'de dün açıklanan Enflasyon verileri beklentilerin üzerinde gelirken, tahvil faizleri yükseldi ve dolar endeksi 104 seviyesinin üzerinde tutundu. Bu durum, Asya'daki teknoloji hisselerine olan baskıyı ikiye katladı: Daha güçlü dolar, Apple tedarikçilerinin dolar bazlı gelirlerini azaltırken, borçlanma maliyetlerinin yüksek kalacağı endişesi risk iştahını törpülüyor.
Bölgesel merkez bankaları ise kendi para politikalarını yönlendirmeye çalışıyor. Japonya Merkez Bankası (BOJ), salı günü politika faizini sabit bırakırken, yazılı açıklamasında enflasyon görünümünü korudu. Ancak BOJ Başkanı Kazuo Ueda, yenin zayıflamasının ithalat maliyetlerini artırarak tüketimi olumsuz etkilediğini kabul etti. Çin Halk Bankası (PBOC) ise yuanın istikrarını korumak için günlük sabit kur ayarlamalarında piyasa beklentilerine daha yakın hareket ediyor. Bu gelişmeler, Asya borsalarının kısa vadede ABD faiz rotasına bağımlı olduğunu, Apple gibi dev şirketlerin kurum içi kararlarının ise sektörel sapmalara yol açtığını gösteriyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, doğrudan Apple tedarik zincirinde kritik bir halka olmasa da, Asya-Pasifik borsalarındaki dalgalanmalar küresel risk iştahı ve sermaye akımları üzerinden Türkiye'yi etkileyebilir. Gelişmekte olan piyasalara yönelik riskten kaçınma eğilimi, TL varlıklarına olan talebi azaltabilir ve döviz kuru oynaklığını artırabilir. Ayrıca Apple'ın fiyat artışları, Türkiye'de ithal teknoloji ürünlerinin maliyetini doğrudan artıracak; zaten yüksek enflasyon ortamında tüketiciler için ek bir yük oluşturacaktır. Borsa İstanbul'da teknoloji hisseleri, küresel trendle kısmi korelasyon gösterirken, yerel dinamikler daha belirleyici olmaya devam ediyor.
