Apple, Brezilya antitröst düzenleyicisi CADE ile yaptığı anlaşma kapsamında ülkede alternatif uygulama mağazalarına ve üçüncü taraf ödeme sistemlerine izin vermeyi kabul etti. Bu hamle, teknoloji devinin App Store üzerindeki sıkı kontrolünü gevşettiği en son örnek olarak kayıtlara geçti. Brezilya, Latin Amerika'nın en büyük pazarı ve bu kararın bölgedeki diğer ülkeler için de emsal teşkil edebileceği belirtiliyor.
Gelişmenin arka planı
Brezilya'da 2022 yılında başlatılan soruşturma, Apple'ın App Store üzerinden yapılan dijital ürün satışlarında kendi ödeme sistemini dayatması ve yüzde 30'a varan komisyon oranlarıyla rekabeti engellediği iddialarına dayanıyordu. CADE, şirketin pazar gücünü kötüye kullandığına hükmederek yaptırım uygulamaya hazırlanıyordu. Ancak Apple, alternatif uygulama dağıtım kanallarına izin vermeyi taahhüt ederek idari para cezasından kurtuldu. Anlaşma uyarınca Apple, uygulama geliştiricilerin üçüncü taraf ödeme hizmetlerini kullanmasına ve kullanıcıları alternatif mağazalara yönlendirmesine izin verecek. Bununla birlikte, Apple'ın güvenlik ve gizlilik endişeleri gerekçesiyle belirli koşullar koyabileceği belirtiliyor.
Bölgesel ve küresel boyut
Bu karar, Apple'ın App Store tekelini kırmaya yönelik küresel çabaların bir parçası. Avrupa Birliği, Dijital Piyasalar Yasası ile Apple'ı üçüncü taraf uygulama mağazalarına izin vermeye zorlamış, ABD'de ise Epic Games ile yaşanan hukuki mücadele sonucu benzer adımlar atılmıştı. Brezilya'nın bu kararı, gelişmekte olan ülkelerdeki antitröst otoritelerinin büyük teknoloji şirketlerine karşı daha aktif bir tutum sergilemesine öncülük edebilir. Uzmanlar, bu tür düzenlemelerin küresel teknoloji pazarında rekabeti artırarak tüketicilere daha fazla seçenek ve daha düşük fiyatlar sunabileceğini, ancak aynı zamanda güvenlik risklerini de beraberinde getirebileceğini vurguluyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye'de de benzer düzenlemelerin gündeme gelmesine yol açabilir. Rekabet Kurumu'nun Apple ve diğer büyük teknoloji şirketlerine yönelik incelemeleri, Brezilya kararını emsal olarak kullanabilir. Türkiye'nin dijital ekonomi alanında yerli rekabeti artırma hedefleri göz önüne alındığında, bu tür bir düzenleme yerli uygulama geliştiricilere daha adil bir pazar ortamı sunabilir. Ancak, Apple'ın Türkiye pazarındaki sınırlı payı nedeniyle doğrudan etki sınırlı olabilir; daha çok küresel teknoloji devlerinin iş modellerine yönelik genel bir baskının parçası olarak değerlendirilmelidir.
