İngiltere siyasetinde çarpıcı bir gelişme yaşanıyor. Greater Manchester Belediye Başkanı Andy Burnham'ın artan popülaritesi, iktidardaki İşçi Partisi'nde liderlik değişikliği tartışmalarını alevlendirdi. Parti içi kulislerde, Başbakan Keir Starmer'ın yerine, kamuoyu yoklamalarında daha yüksek beğeni oranına sahip olan Burnham'ın getirilmesi ihtimali konuşuluyor. Ancak siyasi gözlemciler, karizmanın tek başına ülkenin derin yapısal sorunlarını çözmeye yetmeyeceği uyarısında bulunuyor.
Gelişmenin arka planı
Andy Burnham, 2015-2017 yılları arasında İşçi Partisi'nin gölge kabinesinde İçişleri Bakanı olarak görev yapmış, 2017'de ise Manchester Arena saldırısı sonrası gösterdiği liderlikle ulusal çapta tanınırlık kazanmıştı. 2021'de Greater Manchester Belediye Başkanı seçilen Burnham, bölgesel kalkınma projeleri ve pandemi yönetimindeki başarısıyla dikkat çekiyor. Son YouGov anketlerine göre, Burnham'ın ulusal beğeni oranı yüzde 54 iken, Başbakan Starmer'ınki yüzde 32'de kaldı.
Parti içi kaynaklar, Burnham'ın merkez sol bir profil çizdiğini ve geleneksel İşçi seçmenini birleştirme potansiyeline sahip olduğunu belirtiyor. Ancak bir liderlik değişikliği, 2024 genel seçimlerine daha az bir süre kala partiyi başka bir belirsizliğe sürükleyebilir. The Guardian'a konuşan bir parti yetkilisi, "Starmer'ın anketlerde zorlandığı doğru, ancak şu anda bir değişiklik için doğru zaman mı? Andy harika bir belediye başkanı, ancak ülke genelinde farklı zorluklar var." dedi.
Bölgesel veya küresel boyut
İngiltere'deki bu olası liderlik değişikliği, yalnızca iç siyaseti değil, aynı zamanda ülkenin uluslararası konumunu da etkileyebilir. Burnham, Brexit sonrası İskoçya'nın bağımsızlık talepleri ve Kuzey İrlanda protokolü gibi konularda daha uzlaşmacı bir ton kullanmasıyla biliniyor. Avrupa Birliği ile ilişkilerde daha yumuşak bir hat izlemesi beklenen Burnham, özellikle ticaret anlaşmalarının revize edilmesi konusunda aktif bir rol üstlenebilir. Öte yandan, ABD Başkanı Joe Biden yönetimiyle yakın çalışma geçmişi olan Starmer'ın aksine, Burnham'ın transatlantik ilişkilerde benzer bir bağa sahip olup olmadığı merak konusu.
Analistler, Burnham'ın popülist söylemlerden uzak durduğunu, ancak 'Kuzey'in Güçlendirilmesi' (Northern Powerhouse) programına verdiği destekle bölgesel eşitsizlikleri giderme vaadinin, küçülen bir ekonomide bütçe kısıtlarıyla karşılaşacağını vurguluyor. İngiltere'nin yüksek enflasyon ve durgun büyüme ile mücadele ettiği bir dönemde, Burnham'ın popülaritesi sınanacak.
Türkiye Açısından Değerlendirme
İngiltere'de olası bir hükümet değişikliği, Türkiye-İngiltere ilişkilerini doğrudan etkilemeyebilir, ancak iki ülke arasındaki ticaret hacmi ve savunma işbirliği önemli boyutlardadır. Burnham'ın Brexit sonrası AB ile daha yakın ilişki kurma eğilimi, İngiltere'nin Türkiye ile olan ticaret anlaşmasını da yeniden müzakere sürecine sokabilir. Ayrıca Burnham, göçmen hakları konusunda daha liberal bir duruş sergilemiş; bu durum, Türk vatandaşlarının İngiltere'ye vize başvurularında kısmi kolaylıklar sağlayabilir. Ancak asıl etki, İngiltere'nin Avrupa güvenlik mimarisindeki rolü üzerinden olacaktır; Burnham yönetimi, Doğu Akdeniz'de daha dengeli bir politika izleyebilir.
