Birleşik Krallık'ın yeni Başbakanı Andy Burnham, bu hafta New York'ta düzenlenecek Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'na katılarak ilk büyük uluslararası sınavını verecek. Diplomatik kaynaklara göre Burnham, Ukrayna'ya verilen desteğin süreceğini ve İsrail ile İran'a yönelik mevcut sert tutumun korunacağını açıklamaya hazırlanıyor. Başbakanlık Ofisi'nden yapılan açıklamada, Burnham'ın BM kürsüsünde küresel güvenlik, iklim değişikliği ve ekonomik istikrar konularına odaklanacağı belirtildi.
Burnham'ın Siyasi Arka Planı ve Yeni Rolü
Andy Burnham, uzun yıllar İşçi Partisi'nde milletvekilliği ve bakanlık yaptıktan sonra 2017'den bu yana Büyük Manchester Belediye Başkanı olarak görev yapıyordu. Geçtiğimiz ay yapılan erken genel seçimlerde İşçi Partisi'nin zaferiyle başbakanlığa getirilen Burnham, kampanya sürecinde dış politikada "güçlü ve ilkeli" bir duruş sergileyeceğini vaat etmişti. Burnham, selefi Rishi Sunak'ın Ukrayna'ya askeri ve mali destek konusundaki kararlılığını sürdüreceğini, ancak insan hakları ihlalleri konusunda daha sesli bir tutum alacağını belirtmişti.
Burnham'ın BM ziyareti, İngiltere'nin Brexit sonrası dönemde küresel sahnede etkinliğini artırma çabasının bir parçası olarak görülüyor. İngiltere, son yıllarda Avrupa Birliği'nden ayrılmasının ardından uluslararası ittifaklarda yeni bir rol arayışında. Burnham, BM Genel Kurulu'nda yapacağı konuşmada, İngiltere'nin NATO içindeki merkezi rolünü vurgulayacak ve Ukrayna'ya yönelik askeri yardımın artarak devam edeceğini duyuracak.
Ukrayna ve Orta Doğu Politikalarında Süreklilik
Burnham'ın dış politika ekibi, Ukrayna'ya yönelik desteğin "kararlılıkla sürdürüleceğini" ve Rusya'ya yönelik yaptırımların gevşetilmeyeceğini bildirdi. İngiltere, Rusya'nın Ukrayna işgali başladığından bu yana Kiev'e önemli miktarda askeri yardım sağladı ve birçok Avrupa ülkesine kıyasla daha sert bir tutum sergiledi. Burnham'ın bu çizgiyi koruyarak, özellikle ABD'nin Ukrayna konusundaki kararlılığında dalgalanmalar yaşandığı bir dönemde İngiltere'nin liderliğini pekiştirmesi bekleniyor.
Orta Doğu'da ise Burnham, İsrail'in Gazze'deki operasyonlarına yönelik eleştirilerini sürdürecek ve İran'ın nükleer programına karşı sert bir tutum alacak. İngiltere, İran'a yönelik mevcut yaptırımların sıkılaştırılması için müttefikleriyle görüşmeler yürütüyor. Burnham'ın BM konuşmasında, İran'ın bölgedeki "yıkıcı faaliyetlerine" dikkat çekmesi ve Tahran'a yönelik uluslararası baskının artırılması çağrısı yapması bekleniyor.
BM Genel Kurulu'nda Öne Çıkan Başlıklar
Bu yılki BM Genel Kurulu, küresel güvenlik krizleri, iklim değişikliği ve ekonomik eşitsizlik gibi konulara odaklanacak. Burnham'ın konuşmasında iklim finansmanı ve gelişmekte olan ülkelere yönelik destek taahhütlerine de yer vermesi bekleniyor. İngiltere, 2021'de Glasgow'da düzenlenen COP26 iklim zirvesine ev sahipliği yapmıştı ve o zamandan bu yana iklim politikalarında liderlik rolünü sürdürmeye çalışıyor. Burnham, yeşil enerji yatırımları ve karbon emisyonlarının azaltılması konusunda yeni hedefler açıklayabilir.
Öte yandan, Burnham'ın BM Genel Sekreteri António Guterres ve diğer ülke liderleriyle ikili görüşmeler yapması da planlanıyor. Bu görüşmelerde ticaret anlaşmaları, göç politikaları ve terörle mücadele gibi konular ele alınacak. İngiltere'nin özellikle Avrupa ülkeleriyle ilişkilerini yeniden güçlendirmesi ve Brexit sonrası ticaret anlaşmalarını çeşitlendirmesi bekleniyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Burnham'ın Ukrayna ve Orta Doğu politikalarındaki süreklilik, Türkiye'nin bölgesel dengeler açısından yakından takip ettiği bir gelişme. İngiltere'nin Ukrayna'ya askeri desteğini artırması, Karadeniz'deki güvenlik dinamiklerini etkileyebilir ve Türkiye'nin denge politikasını zorlayabilir. İran'a yönelik olası yeni yaptırımlar ise Türkiye'nin enerji ithalatı ve ticaretini dolaylı olarak etkileyebilir. Ayrıca, İngiltere'nin BM'deki aktif rolü, Türkiye'nin BM platformunda yürüttüğü diplomasi için hem bir fırsat hem de bir rekabet unsuru olabilir. Türkiye, İngiltere ile ikili ilişkilerini güçlendirerek bu süreçte kendi çıkarlarını koruma yolunu arayacaktır.
