İngiltere'de siyasi kriz derinleşiyor. The Times gazetesinin haberine göre, İngiltere Kabinesi'ndeki bazı bakanlar, Başbakan Keir Starmer'a “zamanının dolduğu” mesajını ileterek, istifa takvimi belirlemesi ve düzenli bir geçiş süreci başlatması için baskı yapmaya hazırlanıyor. Downing Street'ten henüz bu iddiaları doğrulayan ya da yalanlayan bir açıklama gelmedi. Ancak siyasi kulislerde, Starmer'ın liderliğine yönelik rahatsızlığın büyüdüğü ve Büyükşehir Belediye Başkanı Andy Burnham'ın “bir sonraki başbakan” olarak anılmaya başlandığı konuşuluyor.
Gelişmenin arka planı
Keir Starmer, 2020 yılında İşçi Partisi lideri olduğunda, partiyi Jeremy Corbyn döneminin gölgesinden kurtarıp iktidara taşıyacağı umudu vardı. Ancak 2024 genel seçimlerinde elde ettiği zafer, beklentilerin aksine kısa sürdü. Ekonomik durgunluk, artan yaşam maliyeti, sağlık sistemindeki kriz ve göç politikalarındaki belirsizlik, hükümetin popülaritesini hızla düşürdü. Anketler, Muhafazakar Parti'nin oylarını toparladığını, İşçi Partisi'nin ise desteğini kaybettiğini gösteriyor.
The Times'ın haberinde, bakanların Starmer'a “partiyi kurtarmak için zamanında çekilmesi” gerektiğini söylediği iddia ediliyor. Özellikle sağlık ve eğitim reformlarında vaat edilen hızın yakalanamaması, bazı bakanlar arasında hayal kırıklığı yaratmış durumda. Starmer'a yakın kaynaklar ise, başbakanın “henüz emekliye ayrılmayı düşünmediğini” ve reform programını sürdüreceğini belirtiyor.
Bölgesel ve küresel boyut
İngiltere'deki bu siyasi türbülans, sadece ülke içinde değil, uluslararası arenada da yankı buluyor. Brexit sonrası kimlik arayışındaki birleşik krallık, ABD ve AB ile ilişkilerini yeniden tanımlamaya çalışırken, hükümetteki istikrarsızlık bu çabaları zayıflatıyor. Andy Burnham'ın başbakan olması halinde, sosyal demokrat bir çizgi izlemesi ve AB ile yakınlaşma politikası gütmesi bekleniyor. Kuzey İrlanda protokolü ve ticaret anlaşmaları konusunda daha pragmatik bir yaklaşım sergileyebilecek Burnham, İskoçya'da bağımsızlık yanlısı hareketle de daha yapıcı diyalog kurabilir. Küresel düzeyde ise, İngiltere'nin uluslararası krizlerdeki rolü ve NATO içindeki konumu, lider değişikliğiyle yeniden şekillenebilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
İngiltere'deki bu liderlik değişimi ihtimali, Türk dış politikası açısından da yakından takip edilmeli. Starmer hükümeti döneminde Türkiye-İngiltere ilişkileri ticari boyutta ilerlemiş, ancak Doğu Akdeniz ve Kıbrıs konularında bazı pürüzler yaşanmıştı. Burnham'ın daha Avrupa yanlısı ve sosyal demokrat bir çizgide olması, Türkiye'nin AB süreci ve terörle mücadele konularında Londra ile daha uyumlu bir diyalog geliştirmesine katkı sağlayabilir. Ayrıca, İngiltere'nin savunma sanayiinde olası bir politika değişikliği, Türkiye'yi de etkileyebilir. Bu nedenle, Ankara'nın İngiltere'deki siyasi gelişmelere temkinli ama hazırlıklı yaklaşması yerinde olacaktır.
