İngiltere siyasetinde yeni bir başbakanın göreve başlaması genellikle anketlerde kısa süreli bir sıçrama getirir. Ancak bu sıçramanın kalıcı olup olmayacağı belirsizliğini korur. Bu hafta İngiliz basınında sıkça sorulan soru şu: Andy Burnham ne zaman zirve yapacak? Uzun yıllardır Greater Manchester Belediye Başkanı olarak görev yapan Burnham, İşçi Partisi içinde popüler figürlerden biri haline geldi. Parti içi anketlerdeki yükselişi, bir sonraki genel seçim öncesinde adı geçen isimler arasında yer almasına neden oldu.
Gelişmenin Arka Planı: Yeni Başbakanlar ve Anket Sıçraması
İngiltere'de yeni bir başbakan göreve başladığında, halk arasında genellikle bir iyimserlik dalgası oluşur. Bu durum, partinin anketlerde birkaç puanlık yükseliş yaşamasına yol açar. Ancak tarihsel veriler, bu sıçramanın çoğu zaman kısa ömürlü olduğunu gösteriyor. Örneğin, Theresa May 2016'da göreve başladığında anketlerde %20'ye varan bir artış yaşadı, ancak bu durum erken seçim kararının ardından hızla tersine döndü. Benzer şekilde, Boris Johnson'ın 2019'daki zaferi sonrası anketlerdeki parlama, Brexit sonrası gerçekler ve pandemiyle birlikte söndü.
Andy Burnham, Manchester Belediye Başkanı olarak özellikle pandemi döneminde merkezi hükümete karşı sergilediği bağımsız duruşla dikkat çekti. Toplu taşıma yatırımları, evsizlikle mücadele ve bölgesel kalkınma konularında attığı adımlar, ona ulusal çapta bir tanınırlık kazandırdı. Anketlere göre, İşçi Partisi içinde en yüksek beğeni oranına sahip isimlerden biri olan Burnham, parti lideri Keir Starmer'dan bile daha popüler. Ancak bu popülerliğin ulusal bir başbakanlık yarışına dönüşüp dönüşemeyeceği belirsiz.
Bölgesel veya Küresel Boyut: Popülizm ve Merkeziyetçilik Ekseninde Bir Tartışma
Andy Burnham'ın yükselişi, yalnızca İngiltere iç siyaseti açısından değil, aynı zamanda küresel popülizm ve merkeziyetçilik tartışmaları bağlamında da ilgi çekiyor. Burnham, İşçi Partisi'nin geleneksel sol kanadında yer almakla birlikte, pragmatik ve bölgesel vurgularıyla farklı bir profil çiziyor. Onun başarısı, merkezi hükümete karşı bölgesel yönetimlerin güçlenmesi gerektiği fikrini canlandırabilir. Öte yandan, İngiltere'de başbakanlık sistemi Westminster merkezli olduğu için, bölgesel bir liderin ulusal sıçrama yapması geçmişte pek de kolay olmamıştır.
Küresel ölçekte, benzer fenomenler farklı ülkelerde de görülüyor. Örneğin, Fransa'da Emmanuel Macron'un merkezci çıkışı, Kanada'da Justin Trudeau'nun gençlik dalgası veya İtalya'da Beppe Grillo'nun beş yıldız hareketi gibi örnekler var. Ancak bu isimlerin kalıcı başarısı genellikle seçim reformları, ekonomik performans veya kriz yönetimi gibi faktörlere bağlı. Burnham'ın durumu da büyük ölçüde önümüzdeki genel seçimde İşçi Partisi'nin performansına ve Starmer'ın liderliğine bağlı.
Türkiye Açısından Değerlendirme
İngiltere'deki bu siyasi dinamik, Türkiye açısından doğrudan bir etki yaratmasa da, dolaylı olarak iki ülke ilişkilerini etkileyebilir. Burnham gibi bölgesel odaklı bir liderin İngiltere siyasetinde yükselmesi, Birleşik Krallık'ın merkezi yapısının sorgulanmasına ve daha adem-i merkeziyetçi politikaların benimsenmesine yol açabilir. Bu durum, Türkiye ile Birleşik Krallık arasındaki ticaret anlaşmaları ve diplomatik ilişkilerde, özellikle bölgesel yönetimlerle daha doğrudan işbirliği imkanı doğurabilir. Ancak şu an için, bu tür bir gelişmenin somut etkilerinden bahsetmek için erken.
