Amnesty International, Rusya'nın yabancıları kandırarak Ukrayna'da savaşmaya zorladığını iddia etti. Örgütün raporuna göre, Ukrayna'daki savaş esirleri, Rus askeri sözleşmelerini imzalamaya nasıl ikna edildiklerini anlattı. İnsan hakları örgütü, bu kişilerin Rusya'nın askeri operasyonlarında kullanılmak üzere tuzağa düşürüldüğünü belirtiyor.
Rusya'nın Yabancı Savaşçı Temini: Arka Plan
Amnesty International'ın raporu, Rusya'nın Ukrayna işgalinde yabancı savaşçılardan yararlanma stratejisini gözler önüne seriyor. Rapor, Ukrayna'da esir alınan yabancı savaşçıların ifadelerine dayanıyor. Bu kişiler, Rusya'ya çalışmak için kandırıldıklarını, kendilerine sivil işler veya güvenlik görevleri vaat edildiğini, ancak daha sonra cepheye gönderildiklerini söylüyor. Amnesty, bu uygulamanın uluslararası hukuka aykırı olduğunu ve savaş suçu teşkil edebileceğini vurguluyor.
Rusya, Şubat 2022'de Ukrayna'yı işgal etmesinden bu yana asker sayısını artırmak için çeşitli yollara başvurdu. Bunlar arasında paralı asker grupları (Wagner gibi), mahkumlara af vaadi ve yabancı ülkelerden asker temini yer alıyor. Özellikle Orta Asya, Kafkasya ve bazı Afrika ülkelerinden insanların Rus ordusuna katılmaya teşvik edildiği biliniyor. Bazı durumlarda bu kişilere yüksek maaşlar ve vatandaşlık gibi cazip teklifler sunulduğu, ancak gerçekte cephede öne sürüldükleri belirtiliyor.
Amnesty International'ın raporunda, esir alınan yabancı savaşçıların ifadelerine geniş yer veriliyor. Bir esir, "Bana sadece bir depoda çalışacağım söylendi, ama bir anda elimde silahla cephede buldum kendimi" diyor. Bir diğeri ise "Rusça bilmiyordum, bana verilen emirleri anlamıyordum, sadece ateş etmemi söylüyorlardı" şeklinde konuşuyor. Bu ifadeler, sistematik bir aldatma ve zorlama politikasını işaret ediyor.
Uluslararası Hukuk ve İnsan Hakları İhlalleri
Amnesty International, Rusya'nın bu eylemlerinin Cenevre Sözleşmeleri'ne ve diğer uluslararası insancıl hukuk kurallarına aykırı olduğunu belirtiyor. Savaş esirlerinin korunması, savaşta sivil kayıpların önlenmesi ve askerlerin gönüllülük esasına göre savaşa katılması gibi ilkeler, uluslararası hukukun temel taşlarıdır. Yabancıların kandırılarak savaşa sokulması, hem insan hakları ihlali hem de savaş suçu olarak değerlendirilebilir.
Rapor ayrıca, bu kişilerin savaş esiri statüsünün belirsiz olduğunu ve Rusya'nın onları "paralı asker" olarak nitelendirerek koruma altına almaktan kaçındığını öne sürüyor. Uluslararası hukuka göre, düzenli ordulara bağlı olmayan paralı askerler savaş esiri statüsünden yararlanamaz, ancak yine de temel insan haklarına saygı gösterilmesi gerekir. Amnesty, Rusya'nın bu kişileri keyfi olarak yargılayıp cezalandırabileceği endişesini taşıyor.
Bu tür uygulamalar, Rusya'nın askeri kapasitesindeki zaafları da gözler önüne seriyor. Ağır kayıplar ve asker sıkıntısı, Rusya'yı yabancı savaşçılara yönelmeye itiyor. Ancak bu kişilerin eğitimsiz ve motive olmamış olması, cephede etkinliklerini düşürüyor ve sivil kayıpları artırıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Rusya'nın yabancıları Ukrayna'da savaşa zorlaması, Türkiye'yi birkaç açıdan ilgilendiriyor. Öncelikle, Türkiye, Karadeniz bölgesinde istikrarın korunmasına önem veriyor ve Rusya'nın bu tür gayriahlaki yöntemleri bölgesel güvenliği tehdit ediyor. Ayrıca, Türkiye'de yaşayan Orta Asya kökenli vatandaşlar veya Rusya'dan gelen göçmenler, bu tür kandırma girişimlerine maruz kalabilir. Türkiye'nin insan haklarına dayalı dış politikası, bu tür ihlallere karşı sesini yükseltmesini gerektiriyor. Son olarak, savaşın uzaması ve yabancı savaşçıların kullanılması, bölgede daha fazla istikrarsızlığa yol açarak Türkiye'nin enerji ve ticaret yollarını olumsuz etkileyebilir.
