Yeni bir Reuters/Ipsos anketi, Amerikan kamuoyunun İran ile savaşın maliyetine ilişkin derin bir memnuniyetsizlik içinde olduğunu ortaya koydu. Ankete göre, Amerikalıların yalnızca dörtte biri (yüzde 25) Washington'ın Tahran ile askeri çatışmasının maliyetine değdiğini düşünürken, yüzde 23'lük bir kesim ABD'nin İran karşısında daha güçlü bir konumda olduğuna inanıyor. Bu oranlar, 2020 yılında General Kasım Süleymani'nin öldürülmesiyle başlayan ve son yıllarda karşılıklı saldırılarla tırmanan gerilimin, Amerikan halkı nezdinde stratejik bir başarısızlık olarak algılandığını gösteriyor.
Anketin perde arkası: Kamuoyu ne düşünüyor?
Reuters/Ipsos tarafından 5-6 Aralık 2024 tarihlerinde yapılan anket, 1.000'den fazla yetişkin Amerikalı ile online olarak gerçekleştirildi. Katılımcıların yüzde 44'ü, ABD'nin İran ile savaşının ülkeyi daha güvensiz hale getirdiğini belirtirken, yalnızca yüzde 28'i savaşın ABD'yi daha güvenli kıldığını ifade etti. Geri kalanlar ise fikir belirtmedi veya bir değişiklik olmadığını söyledi.
Bu bulgular, özellikle 2020'de Süleymani suikastı ve ardından İran'ın misilleme saldırılarının ardından yaşanan gelişmeleri takip ediyor. ABD'nin İran'a yönelik maksimum baskı politikası, Trump yönetimi döneminde başlamış ve Biden yönetimi altında da devam etmişti. Ancak anket sonuçları, Amerikan halkının bu politikanın somut bir kazanım sağlamadığına inandığını gösteriyor.
Bölgesel ve küresel boyut: Ortadoğu'da dengeler değişiyor
Anketin ortaya koyduğu bu tablo, sadece ABD iç kamuoyuyla sınırlı kalmıyor; Ortadoğu'daki güç dengeleri açısından da kritik sinyaller veriyor. İran, bölgedeki vekil güçler aracılığıyla etkisini sürdürürken, ABD'nin askeri varlığına yönelik direniş devam ediyor. Öte yandan İsrail, Suudi Arabistan ve diğer Körfez ülkeleri, İran'ın nükleer programı ve balistik füze kapasitesi nedeniyle tehdit altında hissediyor.
ABD'nin bölgedeki stratejik taahhütlerinin sorgulanması, müttefikler arasında endişeye yol açıyor. Avrupa ülkeleri, İran ile nükleer müzakerelerde ABD'nin pozisyonunun zayıflamasından kaygı duyuyor. Çin ve Rusya ise, ABD'nin Ortadoğu'daki etkisinin azalmasını kendi avantajlarına kullanma potansiyeli taşıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, İran ile sınır komşusu olması ve enerji ithalatında İran'a bağımlılığı nedeniyle bu gelişmelerden doğrudan etkileniyor. ABD'nin İran politikasındaki belirsizlik, Ankara'nın Tahran ile ilişkilerini dengede tutmasını zorlaştırabilir. Türkiye, bir yandan ABD ile müttefiklik ilişkisini sürdürürken, diğer yandan İran ile ekonomik ve siyasi iş birliğini devam ettirme stratejisi izliyor. Kamuoyu yoklamalarının ortaya koyduğu bu hayal kırıklığı, ABD'nin bölgede güvenilir bir ortak olarak algılanmasını zayıflatırsa, Türkiye'nin bağımsız dış politika manevra alanı genişleyebilir. Ancak bu durum, aynı zamanda Türkiye'nin güvenlik risklerini artırabilir.
