Amazon'un akıllı kapı zili markası Ring, yüz tanıma teknolojisi nedeniyle açılan bir davada mahkemelik oldu. Virginia eyaletinde yaşayan Charles Sigwalt adlı bir kullanıcı, Ring'in isteğe bağlı "Tanıdık Yüzler" özelliğinin kendisinin rızası olmadan yüz görüntülerini topladığını ve depoladığını iddia ederek Pazartesi günü Seattle federal mahkemesinde dava açtı. Davada, Ring'in kullanıcı bilgilerini açık rıza olmaksızın işlediği ve Washington eyaletinin Biyometrik Gizlilik Yasası'nı ihlal ettiği öne sürülüyor. Bu dava, akıllı ev cihazlarında yapay zeka kullanımına ilişkin endişeleri yeniden alevlendirirken, büyük teknoloji şirketlerine karşı açılan biyometrik gizlilik davalarına bir yenisini ekliyor.
Gelişmenin arka planı
Ring, Amazon tarafından 2018 yılında 1 milyar doların üzerinde bir bedelle satın alınmıştı. Şirket, akıllı kapı zili kameralarıyla ABD'de geniş bir kullanıcı tabanına ulaştı. Ancak Ring, özellikle polis işbirlikleri ve veri paylaşımı konusunda daha önce de eleştirilerin hedefi olmuştu. 2020'de Ring'in, polis birimlerine kullanıcıların rızası olmadan görüntü paylaştığı ortaya çıkmıştı. Şimdi ise yüz tanıma yazılımının devreye alınmasıyla birlikte, kullanıcıların yüz verilerinin rızaları dışında toplandığı iddia ediliyor.
Davacı Charles Sigwalt, Ring'in "Tanıdık Yüzler" özelliğini etkinleştirdikten sonra sistemin kendisini ve evine gelen diğer kişileri tanımak için yüz verilerini topladığını, ancak bu verilerin nasıl saklandığı ve kullanıldığı konusunda yeterli bilgi verilmediğini savunuyor. Ring'in bu özelliğinin, kullanıcıların açık rızası olmadan biyometrik veri işlediğini ileri süren Sigwalt, tazminat talebinde bulunuyor. Amazon ise konuyla ilgili henüz resmi bir açıklama yapmadı.
Bölgesel veya küresel boyut
Bu dava, yalnızca Amazon'u değil, tüm teknoloji şirketlerini ilgilendiren bir emsal teşkil edebilir. ABD'de biyometrik verilerin toplanması ve işlenmesi konusunda federal düzeyde kapsamlı bir yasa bulunmuyor. Washington, Illinois ve Texas gibi birkaç eyalet kendi biyometrik gizlilik yasalarını çıkarmış durumda. Washington'un Biyometrik Gizlilik Yasası, biyometrik verilerin toplanması ve kullanılması için açık rıza şartı koşuyor ve ihlal durumunda bireysel tazminat hakkı tanıyor.
Küresel çapta, Avrupa Birliği'nin Genel Veri Koruma Yönetmeliği (GDPR) biyometrik verileri hassas veri kategorisinde değerlendiriyor ve işlenmesini sıkı kurallara bağlıyor. Türkiye'de ise Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (KVKK) kapsamında biyometrik veriler özel nitelikli kişisel veri olarak sınıflandırılıyor. Bu nedenle, dünya genelinde benzer vakaların sayısı artıyor ve şirketlerin uyum maliyetleri yükseliyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye'de akıllı ev cihazları ve özellikle yüz tanıma teknolojileri giderek yaygınlaşıyor. Amazon Ring Türkiye'de resmi olarak satılmamakla birlikte, benzer yerli ürünler ve uluslararası markaların akıllı güvenlik kameraları kullanılıyor. Bu dava, Türkiye'deki kullanıcıların ve şirketlerin biyometrik veri toplama uygulamalarına karşı dikkatli olmaları gerektiğini hatırlatıyor. KVKK'nın özel nitelikli kişisel verilere ilişkin düzenlemeleri, şirketlere açık rıza ve veri minimizasyonu gibi yükümlülükler getiriyor. Ancak uygulamada denetim eksiklikleri bulunuyor. Bu nedenle, ABD'deki bu davanın sonucu, Türkiye'deki benzer teknolojilerin yasal çerçevesinin şekillenmesine ışık tutabilir. Ayrıca, küresel teknoloji şirketlerinin Türkiye'deki faaliyetleri de veri gizliliği açısından daha sıkı bir denetime tabi tutulabilir.
