Amerikalı teknoloji devi Amazon’un ev güvenlik sistemi Ring, yüz tanıma teknolojisi içeren “Familiar Faces” (Tanıdık Yüzler) özelliği nedeniyle federal mahkemede toplu dava ile karşı karşıya. Charles Sigwalt adlı kullanıcının Seattle’daki federal bölge mahkemesinde açtığı davada, Ring kameralarının yoldan geçen kişilerin yüzlerini izinsiz kaydettiği ve bu görüntüleri bir veri tabanında sakladığı öne sürülüyor. Sigwalt, kendisinin de bu uygulamanın mağduru olduğunu belirterek, şirketin kullanıcı ve üçüncü kişilerin rızası olmadan biyometrik veri topladığını iddia ediyor.
Gelişmenin arka planı
Ring’in 2018’de piyasaya sürdüğü ve 2020’de genişlettiği “Familiar Faces” özelliği, akıllı kapı zili kameralarının algıladığı yüzleri daha önce kaydedilmiş kişilerle eşleştirerek kullanıcılara bildirim gönderiyor. Ancak dava dilekçesine göre bu özellik, yalnızca ev sahiplerine değil, kapının önünden geçen herkese ait yüz verilerini kayıt altına alıyor. Charles Sigwalt, Ring kamerasının bulunduğu bir mahallede yürürken yüzünün bu sistem tarafından izinsiz olarak taranıp depolandığını iddia ediyor. Dava, Illinois Eyaleti’nin Biyometrik Bilgi Gizliliği Yasası (BIPA) ve diğer eyalet yasalarına dayandırılmış durumda. Benzer davalar daha önce Facebook ve Google gibi diğer teknoloji şirketlerine karşı da açılmıştı. Amazon, 2022’de Ring için gönüllü yüz tanıma özelliğini kullanıma sunduğunu duyurmuştu, ancak Sigwalt’ın avukatları bu gönüllülük ifadesinin yetersiz olduğunu ve şirketin kullanıcıları yanılttığını savunuyor.
Bölgesel veya küresel boyut
Bu dava, ABD’de biyometrik verilerin toplanmasına yönelik yasal düzenlemelerin yetersizliğini bir kez daha gündeme getirdi. Özellikle Illinois, Texas ve Washington eyaletlerinde biyometrik veri korumasıyla ilgili sıkı yasalar bulunurken, federal düzeyde kapsamlı bir düzenleme henüz mevcut değil. Ring’in milyonlarca kullanıcısı olması, davanın sonucunun ev güvenlik kameraları sektöründe önemli bir emsal teşkil edebileceği anlamına geliyor. Teknoloji şirketleri, yapay zeka destekli yüz tanıma sistemlerinin kamu alanlarında kullanımına ilişkin artan toplumsal kaygılarla karşı karşıya. Avrupa Birliği ise Yapay Zeka Yasası kapsamında biyometrik veri kullanımına sıkı sınırlamalar getirmeye hazırlanırken, ABD’de benzer bir yasanın çıkarılması için Kongre’deki çalışmalar devam ediyor. Davanın sonucu, yalnızca Ring için değil, Amazon, Google, Meta gibi şirketlerin yüz tanıma teknolojisi politikalarını da etkileyebilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye’de akıllı ev güvenlik sistemleri ve yüz tanıma teknolojilerine ilgi artarken, bu dava yerel düzenlemeler açısından önemli bir uyarı niteliği taşıyor. Türkiye Kişisel Verileri Koruma Kurumu (KVKK), biyometrik verilerin işlenmesine ilişkin sıkı kurallar getirmiş olsa da, uluslararası teknoloji şirketlerinin uygulamaları denetim dışı kalabiliyor. Dava, Türk tüketicilerin de benzer ürünleri kullanırken veri gizliliği konusunda bilinçlenmesi gerektiğini gösteriyor. Ayrıca, yüz tanıma teknolojisinin kamu güvenliği amaçlı kullanımı Türkiye’de tartışılmaya devam ederken, bu tür davalar hukuki ve etik çerçevenin önemini vurguluyor.
