Almanya Savunma Bakanı Boris Pistorius, Washington'da ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth ile bir araya gelmeye hazırlanıyor. Görüşme, geçtiğimiz haftalarda yaşanan ve Alman basınında "randevu iptali" olarak yankılanan diplomatik gerilimin ardından gerçekleşecek. Pistorius'un ziyaretinin ana gündem maddesi, Almanya'nın ABD'den satın alacağı F-35 savaş uçaklarının teslimat süreci ve iki ülke arasındaki savunma sanayi işbirliğinin derinleştirilmesi olarak öne çıkıyor.
Görüşmenin Arka Planı ve Randevu Krizi
Almanya Savunma Bakanı Boris Pistorius'un Pentagon ziyareti, geçtiğimiz ay yaşanan ve kamuoyuna yansıyan bir programa uyumsuzluğu nedeniyle ertelenmişti. Alman haber ajansı dpa'nın aktardığı bilgilere göre, ABD tarafı Pistorius'un talebine başlangıçta olumlu yanıt vermemiş, bu durum iki müttefik arasında kısa süreli bir soğukluğa yol açmıştı. Ancak diplomatik kanallardan yürütülen temaslar sonucunda görüşme için yeni bir tarih belirlendi. Pistorius, bu ziyaretle hem ABD yönetimiyle ilişkileri onarma hem de Almanya'nın savunma alımları konusundaki kararlılığını gösterme fırsatı bulacak.
Almanya, 2022 yılında Rusya'nın Ukrayna'yı işgalinin ardından savunma harcamalarını artırma kararı almış ve özellikle hava kuvvetlerini modernize etmek için ABD'den F-35 savaş uçakları sipariş etmişti. Bu kapsamda 35 adet F-35A uçağı için yaklaşık 10 milyar dolarlık bir anlaşma imzalanmıştı. Uçakların ilk teslimatlarının 2026 yılında başlaması planlanıyor. Pistorius'un ziyareti, bu teslimat takviminin yanı sıra, uçakların bakımı, eğitim ve mühimmat tedariki gibi konuları da kapsayacak.
Transatlantik İlişkilerde Yeni Dönem
ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth, göreve geldiği günden bu yana Avrupa müttefiklerine yönelik eleştirel açıklamalarıyla gündemde. Hegseth, Avrupa ülkelerinin savunma harcamalarını artırması gerektiğini sık sık vurguluyor ve NATO'nun yük paylaşımında daha adil bir yapıya kavuşması çağrısı yapıyor. Bu çerçevede Pistorius ile yapılacak görüşme, Almanya'nın savunma bütçesini artırma taahhüdünü teyit etmesi açısından kritik önem taşıyor. Almanya, geçtiğimiz yıl savunma harcamalarını GSYİH'nın yüzde 2'sine çıkarma sözünü yerine getirmiş ve önümüzdeki yıllarda bu oranı daha da yükseltmeyi planlıyor.
Görüşmede ayrıca Ukrayna'ya yönelik askeri destek, NATO'nun doğu kanadındaki güvenlik durumu ve Avrupa'da konuşlu Amerikan askerlerinin durumu gibi konuların da ele alınması bekleniyor. Almanya, Ukrayna'ya sağladığı askeri yardımın hacmini artırmış durumda ve bu yardımın koordinasyonu için ABD ile yakın işbirliğini sürdürmek istiyor.
Alman savunma sanayi temsilcileri de Pistorius'un ziyaretini yakından takip ediyor. F-35 projesinin yanı sıra, Almanya'nın geliştirdiği Avrupa Savaş Uçağı Sistemi (FCAS) ve ana muharebe tankı gibi projelerde ABD ile olası işbirliği olanakları da masada olacak. Ancak Almanya, Avrupa savunma sanayisinde stratejik özerkliğini koruma konusunda kararlı. Pistorius'un bu dengeleri gözeterek görüşmelerde yapıcı bir tutum sergilemesi bekleniyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Almanya Savunma Bakanı Pistorius'un ABD'li mevkidaşı Hegseth ile yapacağı görüşme, Türkiye'nin savunma ve dış politika gündemi açısından dolaylı ancak önemli sonuçlar doğurabilir. Öncelikle, Almanya'nın F-35 tedarik süreci, Türkiye'nin bu programdan çıkarılmasının ardından Avrupa'daki dengeleri etkiliyor. Türkiye, F-35 projesinden çıkarılmasının yarattığı stratejik boşluğu kendi milli muharip uçağı KAAN ve Eurofighter Typhoon alımlarıyla doldurmaya çalışıyor. Almanya'nın bu süreçte Türkiye'ye karşı tutumu, Eurofighter tedarikinde yaşanan sorunlar nedeniyle kritik. Ayrıca, transatlantik savunma işbirliğinin güçlenmesi, NATO içindeki denge açısından Türkiye'nin pozisyonunu da etkileyebilir. Türkiye, NATO'da daha güçlü bir Avrupa ayağının oluşmasını, kendi güvenlik çıkarları doğrultusunda değerlendirmeli ve savunma sanayi projelerinde işbirliği fırsatlarını araştırmalıdır.
