Almanya'da Hristiyan Demokrat Birliği (CDU) lideri Friedrich Merz, 6 Haziran Pazar günü yapılacak Saksonya-Anhalt eyalet seçimlerinde sonuç ne olursa olsun kaybeden taraf olacak. Anketler, aşırı sağcı Almanya için Alternatif (AfD) partisinin eyalette birinci çıkma ihtimalinin yüksek olduğunu gösteriyor. AfD'nin açık ara zaferi Merz'in otoritesine darbe vuracak; ancak CDU'nun AfD'yi dışarıda bırakmak için sol partilerle koalisyon kurmak zorunda kalması da Merz için sorunlu bir senaryo.
Seçim Öncesi Tablo ve Merz'in İkilemi
Saksonya-Anhalt, Almanya'nın doğusunda yer alan ve yaklaşık 2,2 milyon seçmenin bulunduğu bir eyalet. 2016'da yapılan son seçimde CDU yüzde 29,8 oy alarak birinci olmuş, AfD ise yüzde 24,3 ile ikinci sırada yer almıştı. Ancak son anketler, AfD'nin oy oranını yüzde 27-28 bandına çıkardığını, CDU'nun ise yüzde 25-26'ya gerilediğini gösteriyor. Bu durum, AfD'nin eyalette ilk kez birinci parti olma ihtimalini güçlendiriyor.
Merz, Şubat 2024'te CDU genel başkanlığına seçildikten sonra partiyi muhafazakâr çizgiye çekme ve AfD ile işbirliği yapmama sözü vermişti. Ancak Saksonya-Anhalt seçimleri, Merz'in bu stratejisinin ilk ciddi sınavı olacak. Eğer AfD birinci olursa, Merz'in "AfD'yi durdurma" söylemi zayıflayacak. Öte yandan, CDU'nun eyalette hükümet kurabilmesi için Sol Parti (Die Linke) veya Yeşiller ile koalisyon yapması gerekebilir. Bu durumda Merz, federal düzeyde Sol Parti ile işbirliği yapmakla suçlanacak ve parti tabanında tepki çekecek.
Almanya ve Avrupa İçin Anlamı
Saksonya-Anhalt seçimi, sadece eyalet siyaseti açısından değil, Almanya'nın genel siyasi atmosferi ve Avrupa'daki aşırı sağ yükselişi açısından da kritik. AfD'nin Doğu Almanya'da giderek güçlenmesi, ülkenin siyasi haritasının değiştiğini gösteriyor. Bu durum, 2025 federal seçimleri öncesinde CDU'nun stratejisini etkileyecek. Ayrıca, Almanya'nın Avrupa Birliği içindeki liderlik rolü düşünüldüğünde, iç siyasetteki istikrarsızlık AB politikalarını da yavaşlatabilir.
AfD'nin yükselişi, Fransa'daki Ulusal Birlik (RN) ve İtalya'daki Kardeşler (FdI) gibi partilerle birlikte Avrupa'da aşırı sağın normalleşmesi eğiliminin bir parçası. Ancak Almanya'nın Nazi geçmişi nedeniyle bu ülkedeki durum diğerlerinden farklı. AfD'nin eyalet düzeyinde bile olsa birinci parti çıkması, Almanya'da siyasi kültür açısından bir kırılma noktası olarak görülüyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Almanya'daki siyasi gelişmeler, Türkiye'yi doğrudan etkileyen faktörler arasında. AfD'nin yükselişi, Almanya'daki Türk kökenli seçmenler ve göçmen karşıtı söylemler nedeniyle Türkiye'yi yakından ilgilendiriyor. AfD, göçmen karşıtı politikaları ve İslam eleştirisiyle biliniyor. Eğer AfD eyalet düzeyinde güç kazanırsa, bu durum Türkiye-Almanya ilişkilerinde yeni gerilimlere yol açabilir. Ayrıca, Almanya'nın iç siyasetteki istikrarsızlığı, AB'nin Türkiye ile ilişkilerinde de belirsizlik yaratabilir. Merz'in zayıflaması, Türkiye ile diyalog kanallarının sekteye uğramasına neden olabilir.
