Almanya'nın Saksonya-Anhalt eyaletinde pazar günü yapılan seçimler, aşırı sağcı Almanya için Alternatif (AfD) partisinin II. Dünya Savaşı sonrası dönemde bir eyalet hükümetinde iktidara gelme ihtimali nedeniyle ülke siyasetinde bir dönüm noktası olarak görülüyor. Seçim sonuçları, AfD'nin Doğu Almanya'da artan desteğini ve ana akım partilerin karşı karşıya olduğu zorlukları gözler önüne serecek.
Seçimin Arka Planı ve AfD'nin Yükselişi
Saksonya-Anhalt, Almanya'nın doğusunda yer alan ve yaklaşık 2,2 milyon nüfusa sahip bir eyalet. 2016'daki son eyalet seçimlerinde AfD %24,3 oy alarak ikinci parti olmuştu. Ancak bu kez partinin %30'un üzerine çıkarak birinci olması ve hükümeti kurma yetkisini kazanması bekleniyor. AfD, özellikle göç karşıtı söylemi, İslam eleştirisi ve Rusya yanlısı tutumuyla biliniyor. Parti, Almanya'nın enerji politikalarını ve yaptırımları da eleştiriyor.
Anketler, AfD'nin %27-30 aralığında oy alacağını, Hristiyan Demokrat Birliği'nin (CDU) ise %25 civarında kalacağını gösteriyor. Sosyal Demokratlar (SPD), Yeşiller ve Sol Parti'nin oy oranlarında düşüş bekleniyor. Bu durum, eyalette koalisyon kurma formüllerini zorlaştıracak. CDU, AfD ile koalisyon yapmayı reddediyor; ancak matematiksel olarak AfD'siz bir hükümet kurmak için üç veya daha fazla partinin bir araya gelmesi gerekebilir.
AfD'nin yükselişinde, Doğu Almanya'daki ekonomik ve sosyal faktörlerin yanı sıra, federal hükümetin enerji dönüşümü ve göç politikalarına duyulan tepki etkili. Ayrıca, Ukrayna savaşı sonrası Rusya'ya uygulanan yaptırımların Alman ekonomisine etkileri de seçmen davranışını şekillendiriyor.
Almanya ve Avrupa İçin Anlamı
AfD'nin bir eyalet seçimindeki olası zaferi, Almanya'nın siyasi istikrarı ve Avrupa Birliği içindeki konumu açısından endişe yaratıyor. Almanya, AB'nin motor gücü olarak görülüyor ve aşırı sağın yükselişi, AB'nin göç, iklim ve Rusya politikalarında daha fazla iç dirençle karşılaşabileceği anlamına geliyor. Ayrıca, AfD'nin Rusya ile yakınlaşma çağrıları, Batı ittifakı içinde çatlak yaratabilir.
Fransa ve İtalya gibi ülkelerde de aşırı sağın güçlenmesi, Avrupa'da genel bir sağa kayışın parçası olarak değerlendiriliyor. Saksonya-Anhalt seçimi, Eylül 2025'te yapılacak federal seçimler öncesinde bir gösterge niteliği taşıyor. Başbakan Olaf Scholz'un koalisyon hükümeti, anketlerde geriliyor ve AfD'nin federal düzeyde de oyunu artırması bekleniyor.
Seçim sonuçları, Almanya'nın Doğu eyaletlerinde demokrasi ve aşırı sağın normalleşmesi tartışmalarını da alevlendirecek. AfD'nin zaferi, diğer partilerin "yangın duvarı" politikasını ne kadar sürdürebileceği sorusunu gündeme getirecek.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Almanya'daki Saksonya-Anhalt seçimleri ve AfD'nin yükselişi, Türkiye'yi doğrudan etkileyen sonuçlar doğurabilir. AfD, Türkiye'nin AB üyeliğine karşı çıkan ve göçmen karşıtı politikalarıyla biliniyor. Partinin güçlenmesi, Almanya'da yaşayan yaklaşık 3 milyon Türk kökenli göçmenin sosyal ve siyasi haklarını olumsuz etkileyebilir. Ayrıca, AfD'nin Rusya yanlısı tutumu, Türkiye'nin Batı ittifakı içindeki denge politikalarını zorlaştırabilir. Almanya'nın AB içindeki liderliği zayıflarsa, Türkiye-AB ilişkileri daha da belirsizleşebilir. Ekonomik açıdan, Almanya'daki siyasi istikrarsızlık, iki ülke arasındaki ticaret ve yatırımları olumsuz etkileyebilir.
