Almanya'nın doğusundaki Erfurt kentinde, aşırı sağcı Almanya için Alternatif (AfD) partisinin düzenlediği kongre öncesinde ve sırasında polis ile protestocular arasında şiddetli çatışmalar yaşandı. Binlerce polis memurunun görev yaptığı kentte, AfD karşıtı göstericiler kongre binasını ablukaya almaya çalışırken polis biber gazı ve tazyikli su kullanarak müdahale etti. Olaylarda çok sayıda gösterici gözaltına alınırken, bazı polis memurları da hafif şekilde yaralandı. Kongrenin, Nazi dönemine ait sembolik bir tarihte yapılması tepkilere yol açtı.
AfD'nin Tarihi ve Yükselişi
AfD, 2013 yılında kurulan ve özellikle 2015'teki mülteci krizinden sonra hızla yükselen bir parti. 2017 federal seçimlerinde %12,6 oy alarak ilk kez meclise giren AfD, 2021 seçimlerinde oy oranını %10,3'e düşürmesine rağmen doğu eyaletlerinde hala güçlü bir tabana sahip. Parti, İslam karşıtı, göçmen karşıtı ve AB karşıtı söylemleriyle biliniyor. Alman Anayasayı Koruma Teşkilatı, AfD'nin bazı kanatlarını "aşırı sağcı" olarak sınıflandırmış durumda.
Erfurt Kongresi ve Tepkiler
AfD'nin Erfurt'taki kongresi, partinin eyalet düzeyindeki yapılanmasına yönelik önemli bir toplantıydı. Ancak kongrenin, Nasyonal Sosyalist Alman İşçi Partisi'nin (NSDAP) iktidara yükselişindeki kilit tarihlerden biri olan 30 Ocak'ta yapılması planlanınca büyük tepki çekti. 30 Ocak 1933'te Adolf Hitler, Almanya Şansölyesi olarak atanmıştı. AfD yönetimi, tarihin tesadüfen seçildiğini savunsa da, eleştirmenler bunun bilinçli bir provokasyon olduğunu belirtiyor. Kongre öncesinde ve sırasında binlerce kişi "Nazi'ye hayır", "AfD yasaklansın" sloganlarıyla sokaklara döküldü.
Almanya İçin Anlamı
AfD'nin bu tür kongreleri, Alman demokrasisi için bir sınav niteliği taşıyor. Parti, oy oranını artırmasa da, toplumdaki kutuplaşmayı derinleştiriyor. Özellikle doğu Almanya'da AfD'nin güçlü olması, bölgedeki siyasi dengeleri etkiliyor. Son yerel seçimlerde bazı doğu eyaletlerinde AfD'nin birinci parti olması, merkez partileri zor durumda bırakıyor. AfD'nin yasaklanması yönünde tartışmalar sürse de, Alman hukuk sisteminde bir siyasi partinin yasaklanması oldukça zor ve uzun bir süreç.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye'nin Almanya ve Avrupa ile ilişkileri açısından önem taşıyor. AfD, Türkiye karşıtı söylemleriyle biliniyor; partinin yetkilileri sık sık Türkiye'nin AB üyeliğine karşı çıkıyor ve Almanya'daki Türk kökenli nüfusa yönelik ayrımcı ifadeler kullanıyor. AfD'nin güç kazanması, Almanya'da yaşayan yaklaşık 3 milyon Türk kökenli vatandaş için bir tehdit oluşturuyor. Ayrıca, aşırı sağın Avrupa genelinde yükselişi, Türkiye-AB ilişkilerini de olumsuz etkileyebilir. Bu bağlamda, Almanya'daki demokratik güçlerin AfD'ye karşı duruşu, Türkiye için de yakından takip edilmesi gereken bir konu.
