Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, Almanya Başbakanı Friedrich Merz ile Berlin'de bir araya gelerek iki ülke arasında enerji, ulaştırma ve ticaret alanlarını kapsayan stratejik bir ortaklık deklarasyonuna imza attı. Görüşmenin ana gündem maddesi, Azerbaycan'ın Avrupa'ya doğal gaz tedarikini artırması oldu. Başbakan Merz, Azerbaycan'dan yapılan gaz sevkiyatını memnuniyetle karşıladıklarını belirterek, bu yıl itibarıyla yıllık 2 milyar metreküpe ulaşması beklenen tedarikin, Almanya'nın Rusya'ya olan enerji bağımlılığını azaltma yolunda önemli bir adım olduğunu vurguladı.
Enerji arz güvenliği ve stratejik ortaklığın derinleşmesi
Almanya, Ukrayna savaşının ardından Rus gazına bağımlılığını azaltmak için alternatif kaynak arayışını hızlandırmıştı. Bu kapsamda Azerbaycan, Güney Gaz Koridoru üzerinden Avrupa'ya gaz ulaştıran önemli bir tedarikçi konumunda. Aliyev'in Berlin ziyareti, iki ülke arasındaki enerji iş birliğini kurumsal bir temele oturtmayı amaçlıyor. Stratejik ortaklık deklarasyonu, sadece enerji değil, aynı zamanda ulaştırma altyapısı, ticaret ve yatırım alanlarında da iş birliğini öngörüyor. Özellikle Trans-Hazar Ulaştırma Koridoru'nun geliştirilmesi ve Orta Koridor olarak bilinen rotanın canlandırılması, görüşmelerde ele alınan başlıklar arasında yer aldı.
Almanya, enerji dönüşümü ve yeşil hidrojen projelerinde de Azerbaycan ile iş birliğine sıcak bakıyor. Aliyev, ülkesinin yenilenebilir enerji potansiyeline dikkat çekerek, Almanya'nın bu alandaki teknolojik uzmanlığından yararlanmak istediklerini ifade etti. İki ülke arasındaki ticaret hacminin artırılması da hedefler arasında. Alman şirketleri, Azerbaycan'ın enerji dışı sektörlerinde de yatırım fırsatlarını değerlendirmek istiyor.
Bölgesel ve küresel boyut: Moskova'ya alternatif arayışı
Azerbaycan-Almanya yakınlaşması, Rusya'nın Avrupa'ya gaz akışını kesmesiyle oluşan enerji krizinin ardından Avrupa Birliği'nin çeşitlendirme politikalarının bir yansıması. Azerbaycan, Avrupa için sadece bir gaz tedarikçisi değil, aynı zamanda Hazar havzası ve Orta Asya ile bağlantı kuran bir enerji köprüsü işlevi görüyor. Anlaşma, AB'nin Güney Gaz Koridoru'na verdiği stratejik önemi teyit ediyor.
Öte yandan, söz konusu iş birliği, Kafkasya'da Rusya'nın etkisini dengeleme çabası olarak da okunabilir. Almanya ve AB, Güney Kafkasya'da istikrarı desteklerken, aynı zamanda enerji arz güvenliğini sağlamaya çalışıyor. Ancak Azerbaycan'ın enerji ihracat kapasitesinin sınırlı olması, kısa vadede Moskova'nın yerini tamamen doldurmasını engelliyor. Orta vadede ise Türkmenistan gibi ülkelerin de dahil edilebileceği daha geniş bir enerji koridoru fikri masada.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye'nin enerji merkezi olma hedefi açısından olumlu. Azerbaycan gazının Almanya'ya ulaşması, Türkiye üzerinden geçen Trans-Anadolu Doğal Gaz Boru Hattı'nın (TANAP) stratejik önemini artırıyor. Ayrıca, Orta Koridor'un canlanması, Türkiye'yi Çin'den Avrupa'ya uzanan ticaret yollarında merkez konumuna getirebilir. Ancak, Rusya ile enerji ilişkilerini dengeleyen bir politika izleyen Ankara'nın, bu süreçte Moskova'yı rahatsız etmemeye özen göstermesi beklenir.
