New Mexico eyaletinin en büyük kenti Albuquerque'de yetkililer, evsizlikle bağlantılı ceza ve hapis sayılarındaki hızlı artışı kontrol altına almak için harekete geçti. ProPublica'nın aktardığına göre, kent yönetimi, evsiz bireylere karşı uygulanan cezai yaptırımların hem adli sistemi tıkadığı hem de sosyal sorunu derinleştirdiği gerekçesiyle alternatif çözümler üzerinde çalışıyor. Albuquerque Polis Departmanı'nın verileri, 2023'te evsizlere kesilen ceza sayısının bir önceki yıla göre yüzde 40 arttığını ve buna bağlı hapis sürelerinin de benzer oranda yükseldiğini ortaya koyuyor.
Artan Cezalar ve Hapis Süreleri
Albuquerque'de evsiz bireyler, kamusal alanda uyuma, dilencilik ve işgal gibi kabahatler nedeniyle sık sık para cezasına çarptırılıyor. Ancak bu cezaları ödeyemeyen birçok kişi, hapis cezasıyla karşı karşıya kalıyor. Şehir yetkilileri, bu döngünün yoksulluğu ve evsizliği daha da kötüleştirdiğini kabul ediyor. Belediye Başkanı Tim Keller, konuya ilişkin yaptığı açıklamada mevcut sistemin 'kısır döngü' yarattığını belirtti. Keller, polis ve mahkemelerin evsizleri suçlu olarak görmek yerine sosyal hizmetlere yönlendirmesi gerektiğini vurguladı. Şehir, ProPublica'nın araştırması üzerine 2024'te alternatif bir mahkeme programı başlatmayı planlıyor. Bu program kapsamında, evsiz bireyler para cezası yerine toplum hizmeti yapacak veya psikolojik destek alacak.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Albuquerque'deki evsizlik krizi, ABD genelinde benzer sorunlarla mücadele eden diğer şehirler için bir örnek teşkil ediyor. Los Angeles, San Francisco ve Seattle gibi büyük metropollerde de evsizlere yönelik cezai yaptırımlar tartışma konusu. Ancak Albuquerque'nin yaklaşımı, cezai önlemler yerine sosyal hizmetleri önceleyen bir model olarak dikkat çekiyor. Uzmanlar, ekonomik durgunluk ve artan konut fiyatlarının ABD'de evsizlik sayısını rekor seviyelere taşıdığına işaret ediyor. Albuquerque'de evsiz nüfusun 2020'den bu yana yüzde 25 arttığı tahmin ediliyor. Küresel ölçekte ise birçok ülke, benzer bir krizi sosyal politikalarla yönetmeye çalışıyor. Avrupa'da Finlandiya ve Danimarka gibi ülkeler, evsizlere önce konut sağlama modeli ile başarılı sonuçlar elde etti. Albuquerque'nin bu çabaları, ABD'deki benzer uygulamalar için bir referans olabilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye'de evsizlik sorunu ABD'deki kadar görünür olmasa da, özellikle büyükşehirlerde artan konut fiyatları ve ekonomik zorluklar nedeniyle benzer bir eğilim gözlemleniyor. Albuquerque'deki uygulama, Türkiye'de evsizlere yönelik cezai yaklaşımın sorgulanmasına katkı sağlayabilir. Türkiye'de kamuya açık alanlarda yaşayan bireylere sıkça ceza kesilirken, sosyal hizmetlere erişim sınırlıdır. Bu model, Türk belediyeleri için alternatif bir politika seçeneği sunuyor. Küresel bir perspektiften bakıldığında, evsizlikle mücadelede sosyal hizmet odaklı yaklaşımların yaygınlaşması, Türkiye'nin de bu alandaki BM hedeflerine uyum sağlamasına yardımcı olabilir.
