Airtel Africa Plc, mobil para iş biriminin birincil halka arz yeri olarak Londra'yı seçti ve bu yıl içinde Londra Borsası'nda işlem görmeye başlamayı hedefliyor. Şirket, Afrika'nın en büyük mobil operatörlerinden biri olarak, özellikle Sahra Altı Afrika'da yaygın olan mobil para hizmetlerini ayrı bir şirket altında yapılandırarak yatırımcılara sunmayı planlıyor. Airtel'in mobil para birimi, Nijerya, Kenya, Uganda, Tanzanya, Zambiya, Malavi, Kongo Cumhuriyeti ve Gana gibi ülkelerde faaliyet gösteriyor ve 30 milyondan fazla aktif kullanıcıya sahip. Bu hamle, Afrika'daki mobil para sektörünün hızlı büyümesi ve düzenleyici baskıların artmasıyla aynı döneme denk geliyor.
Gelişmenin arka planı
Airtel Africa, Hindistan merkezli Bharti Airtel'in yan kuruluşu olarak 2010 yılından bu yana Afrika'da faaliyet gösteriyor. Şirket, 2019 yılında Londra Borsası'nda halka arz edilmişti. Mobil para birimi, Airtel Africa'nın en hızlı büyüyen segmentlerinden biri haline geldi. Özellikle Nijerya ve Kenya gibi büyük pazarlarda, mobil para transferleri ve ödemeler, bankacılık hizmetlerine erişimi olmayan milyonlarca kişi için hayati bir finansal araç sunuyor. Airtel, bu birimi ayrı bir şirket olarak yapılandırarak, daha fazla yatırım çekmeyi ve düzenleyici gereklilikleri daha iyi yönetmeyi amaçlıyor. Ayrıca, Nijerya Merkez Bankası'nın mobil para operatörlerine yönelik daha sıkı düzenlemeler getirmesi, bu ayrışmayı hızlandıran faktörlerden biri olarak görülüyor.
Londra'nın seçilmesi, şehrin uluslararası finans merkezi olarak cazibesini koruduğunu gösteriyor. Brexit sonrası Londra Borsası, gelişmekte olan piyasalardan gelen şirketler için cazip bir halka arz yeri olmaya devam ediyor. Airtel'in mobil para birimi, bu yıl içinde işlem görmeye başlarsa, 2023'teki diğer büyük halka arzlara katılacak. Şirketin değerlemesi henüz netleşmemiş olsa da, analistler 5-8 milyar dolar arasında bir değer biçiyor.
Bölgesel veya küresel boyut
Afrika'daki mobil para pazarı, son on yılda patlama yaşadı. Dünya Bankası verilerine göre, Sahra Altı Afrika'da yetişkin nüfusun yaklaşık yüzde 40'ı mobil para hesabına sahip. Bu oran, diğer bölgelere kıyasla çok yüksek. Airtel'in rakibi MTN Group'un mobil para birimi MoMo ise 2021 yılında Nijerya'da faaliyet izni almıştı. Ayrıca küresel teknoloji devleri de bu pazara ilgi gösteriyor. Alphabet (Google) ve Apple gibi şirketler, Afrika'da dijital ödeme hizmetlerini genişletmeye çalışıyor. Ancak düzenleyici engeller ve altyapı eksiklikleri büyümeyi sınırlayan faktörler arasında.
Airtel'in halka arzı, sadece şirket için değil, Afrika'daki fintech ekosistemi için de önemli bir kilometre taşı olacak. Başarılı olması halinde, diğer mobil para operatörlerinin de halka açılmasının önünü açabilir. Ayrıca, Londra'nın gelişmekte olan pazar şirketleri için güvenilir bir merkez olma rolünü pekiştirecek. Öte yandan, düzenleyici baskılar ve makroekonomik belirsizlikler (enflasyon, para birimi dalgalanmaları) risk oluşturuyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye'nin Afrika ile ekonomik ilişkileri bağlamında dolaylı bir öneme sahip. Türkiye, Afrika'da ticaret ve yatırım ağını genişletirken, özellikle finansal teknolojiler alanında iş birliği fırsatları doğabilir. Airtel'in Londra'da halka arzı, Afrika'daki mobil para piyasasının olgunlaştığını ve uluslararası yatırımcılar için cazip hale geldiğini gösteriyor. Türk finans kuruluşları veya teknoloji şirketleri, Afrika'da benzer dijital finans hizmetleri sunmayı düşünebilir. Ayrıca, Türkiye'nin Afrika'ya yönelik dış politikası kapsamında, bu tür gelişmeleri takip etmek ve yerel ortaklıklar için zemin yoklamak faydalı olacaktır. Ancak doğrudan bir etki beklenmemelidir.
