ABD'de İsrail yanlısı lobi grubu AIPAC'ın hayır kurumu olan Amerikan İsrail Eğitim Vakfı (AIEF), 7 Ekim 2023'teki Hamas saldırılarından bu yana onlarca Kongre üyesine lüks İsrail gezileri düzenledi. Dosyalara göre, her iki partiden milletvekillerini kapsayan bu seyahatler için milyonlarca dolar harcandı. Bu geziler, ABD kamuoyunun İsrail'e desteğinin giderek azaldığı bir dönemde gerçekleşiyor. AIEF, eğitim ve kültürel değişim misyonuyla faaliyet gösterdiğini iddia etse de, eleştirmenler bu gezilerin İsrail yanlısı siyasi etkiyi artırmaya yönelik bir araç olduğunu savunuyor.
Gezilerin perde arkası: Lüks konaklama ve özel programlar
AIEF tarafından finanse edilen geziler, Kongre üyelerine beş yıldızlı otellerde konaklama, özel rehberli turlar ve üst düzey İsrailli yetkililerle kapalı kapı toplantıları içeriyor. Habere göre, bu seyahatlerin maliyeti kişi başı 10 bin doları bulabiliyor. 7 Ekim saldırıları sonrası düzenlenen gezilerde, milletvekilleri savaş bölgelerini ziyaret ederek İsrail'in güvenlik perspektifini yerinde gözlemleme fırsatı buldu. Ancak, bu tür gezilerin ABD dış politikasını şekillendirmede önemli bir rol oynadığı ve özellikle İsrail'e yönelik askeri yardım paketlerinin onaylanmasında etkili olduğu biliniyor.
AIEF'in bu harcamaları, ABD'deki kampanya finansmanı ve lobi faaliyetlerine ilişkin yasaları yeniden gündeme getirdi. Vakfın vergiden muaf bir kuruluş olması, siyasi kampanyalara doğrudan bağış yapamasa da, bu tür 'eğitim seyahatleri' yoluyla dolaylı olarak siyasi nüfuz sağladığı eleştirilerine neden oluyor. Özellikle seçim dönemlerinde, bu gezilerin Kongre üyelerinin oy verme davranışlarını etkilediği iddia ediliyor.
ABD kamuoyunun değişen tutumu ve siyasi yansımaları
Son anketler, ABD'deki Demokrat seçmenler arasında İsrail'e desteğin önemli ölçüde azaldığını gösteriyor. Genç seçmenler ve ilerici gruplar, Gazze'deki sivil kayıplar nedeniyle Biden yönetiminin İsrail politikasına sert eleştiriler yöneltiyor. Buna karşın, Kongre'de her iki partiden de güçlü bir İsrail yanlısı blok bulunuyor ve AIEF'in gezileri bu bloğu güçlendiriyor. Gezilere katılan bazı milletvekilleri, bu turların bölgeyi anlamalarına yardımcı olduğunu savunurken, diğerleri bu harcamaların şeffaf olmadığını ve seçmen iradesini yansıtmadığını dile getiriyor.
Ortadoğu'da artan gerginlik ve İsrail-Filistin çatışmasının küresel yansımaları, ABD iç siyasetinde de derin bölünmelere yol açıyor. AIEF'in faaliyetleri, Amerikan dış politikasının şekillenmesinde özel çıkar gruplarının rolünü bir kez daha gözler önüne seriyor. Konuyla ilgili olarak, ABD'de kampanya finansmanı reformu çağrıları yeniden yükseliyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye'nin ABD'deki İsrail yanlısı lobinin etkisini yeniden değerlendirmesi açısından önem taşıyor. Türkiye, özellikle Doğu Akdeniz ve Filistin meselesinde İsrail'le rekabet halinde. AIEF gibi kuruluşların ABD Kongresi üzerindeki etkisi, Türkiye'nin Washington'daki çıkarlarını zorlaştırabilir. Ancak Türkiye'nin, ABD'de farklı etnik ve dini gruplar aracılığıyla kendi lobi faaliyetlerini yürüttüğü de biliniyor. Bu haber, Türk dış politikası açısından ABD Kongresi'ndeki dengelerin daha yakından izlenmesi gerektiğini gösteriyor.
