ABD merkezli bir araştırma şirketi tarafından yapılan son ankete göre, ebeveynlerin yüzde 68'i 2025 yılına kıyasla ailelerini besleme konusunda daha fazla endişe duyuyor. "Sofraya yemek koyma" kaygısı, özellikle düşük ve orta gelirli hanelerde hızla yayılıyor. Ankete katılan 2 bin ebeveynin çoğu, market fiyatlarının geçen yıla göre en az yüzde 20 arttığını belirtti. Bu durum, birçok ailenin temel gıda ürünlerine erişimini kısıtlarken, çocukların beslenme kalitesini de olumsuz etkiliyor.
Gıda Enflasyonu Haneleri Vuruyor
ABD Çalışma İstatistikleri Bürosu verilerine göre, gıda fiyatları son 12 ayda yüzde 11,4 oranında yükseldi. Özellikle süt, yumurta ve ekmek gibi temel ürünlerdeki artış, düşük gelirli aileleri zor durumda bırakıyor. Anket, ebeveynlerin yüzde 45'inin daha ucuz markalara yöneldiğini, yüzde 30'unun ise öğün atladığını ortaya koydu. Beslenme uzmanları, bu durumun çocuklarda uzun vadeli sağlık sorunlarına yol açabileceği uyarısında bulunuyor.
Uzmanlar, gıda enflasyonunun sadece ABD'ye özgü olmadığını, küresel çapta benzer eğilimlerin gözlendiğini belirtiyor. Rusya-Ukrayna savaşı, tedarik zincirindeki aksaklıklar ve iklim değişikliği, gıda fiyatlarını yukarı çeken başlıca etkenler arasında sayılıyor. Dünya Bankası verilerine göre, 2024 yılında küresel gıda fiyatları endeksi yüzde 15 oranında arttı.
Yoksulluk ve Açlık Sarmalı Büyüyor
Anket sonuçları, gıda güvencesizliğinin sadece gelişmekte olan ülkelerin değil, aynı zamanda gelişmiş ülkelerin de sorunu haline geldiğini gösteriyor. ABD'de her 8 haneden biri yeterli gıdaya erişemiyor. Bu durum, çocukların okul başarısından fiziksel gelişimine kadar birçok alanda olumsuz etkiler yaratıyor.
Kâr amacı gütmeyen kuruluşlar, hükümetleri gıda yardım programlarını artırmaya ve enflasyonla mücadele için acil önlemler almaya çağırıyor. Ancak uzmanlar, mevcut politikaların yetersiz kaldığını ve kalıcı bir çözüm için yapısal reformlara ihtiyaç olduğunu vurguluyor. Gıda bankalarına başvuran ailelerin sayısında son bir yılda yüzde 40 artış yaşandı.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu küresel eğilim, Türkiye için de yakından takip edilmesi gereken bir uyarı niteliği taşıyor. Türkiye'de gıda enflasyonu son yıllarda çift haneli rakamlarda seyrediyor. Dünya genelinde yaşanan fiyat artışları, ithal girdilere bağımlı Türkiye ekonomisi için ek bir baskı unsuru. Özellikle dar ve sabit gelirli hanelerde gıdaya erişim sorunu derinleşiyor. Yerel yönetimlerin ve merkezi hükümetin, gıda arz güvenliğini sağlamak ve fiyat istikrarını korumak için daha etkin politikalar geliştirmesi gerekiyor. Aksi takdirde, toplumsal huzursuzluk ve sağlık harcamalarında artış kaçınılmaz olacak.
