ABD Kara Kuvvetleri Avrupa ve Afrika Komutanı Orgeneral Chris Donahue, önümüzdeki ay başında görevini devretmeye hazırlanıyor. Donahue, Ağustos 2021'de Kabil'den ayrılan son Amerikan askeri olarak sembolik bir öneme sahip. Sözcüsü tarafından yapılan açıklamada, Donahue'nun 2 Temmuz 2026'da komutayı devredeceği belirtildi. Bu gelişme, ABD'nin küresel askeri yapılanmasında önemli bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor.
Görev değişiminin arka planı
General Chris Donahue, 2022 yılından bu yana ABD Kara Kuvvetleri Avrupa ve Afrika Komutanlığı'nı yürütüyor. Bu görev, Rusya'nın Ukrayna'yı işgalinin ardından NATO'nun doğu kanadının güçlendirilmesi ve Afrika'daki terörle mücadele operasyonlarının koordinasyonu açısından kritik bir rol oynuyor. Donahue'nun liderliğinde, ABD birlikleri Polonya, Romanya ve Baltık ülkelerinde konuşlandırıldı; ayrıca Sahel bölgesindeki istikrarsızlığa karşı Afrika Birliği ile iş birliği artırıldı.
Donahue'nun en bilinen anı, 30 Ağustos 2021'de Kabil Havalimanı'nda bir C-17 uçağına binerek Afganistan'dan ayrılan son ABD askeri olmasıdır. Bu görüntü, 20 yıllık savaşın sonunu simgelemiş ve Biden yönetiminin tartışmalı çekilme kararının bir parçası olarak tarihe geçmiştir. Donahue, o dönemde 82. Hava İndirme Tümeni'nin komutanıydı ve çekilme sürecinin güvenli bir şekilde tamamlanmasından sorumluydu.
Bölgesel ve küresel boyut
Donahue'nun ayrılışı, ABD'nin Avrupa ve Afrika'daki askeri stratejisinde bir dönemin kapanışına işaret ediyor. Ukrayna savaşının sürdüğü, NATO'nun genişleme politikalarının tartışıldığı bir dönemde, bu komuta değişikliği uluslararası güvenlik dengeleri açısından yakından takip ediliyor. Yeni komutanın kim olacağı henüz açıklanmazken, Pentagon'un Rusya'ya karşı caydırıcılık politikasını sürdüreceği ve Afrika'daki terör örgütleriyle mücadeleye devam edeceği öngörülüyor.
Donahue, görevi boyunca özellikle Ukrayna'ya askeri yardımın koordinasyonunda kilit rol oynadı. ABD, 2022'den bu yana Ukrayna'ya 40 milyar doları aşan askeri destek sağladı. Ayrıca, Afrika'da Mali, Burkina Faso ve Nijer'deki askeri darbelerin ardından ABD'nin bölgedeki varlığını yeniden yapılandırması gerekti. Donahue'nun halefinin bu hassas dengeleri yönetmesi bekleniyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
General Donahue'nun görevden ayrılması, Türkiye açısından NATO'nun Avrupa kanadındaki komuta yapısında bir değişiklik anlamına geliyor. Türkiye, NATO'nun güney kanadında kilit bir ülke olarak, ABD'nin Avrupa ve Afrika'daki askeri politikalarından doğrudan etkileniyor. Donahue döneminde Ukrayna'ya yapılan yardımlar ve Doğu Avrupa'daki NATO varlığı artarken, Türkiye'nin Karadeniz'deki güvenlik endişeleri de gündemdeydi. Yeni komutanın Türkiye ile ilişkileri ve bölgesel krizlere yaklaşımı, Ankara'nın NATO içindeki konumunu şekillendirebilir. Ayrıca, Afrika'da Türkiye'nin artan askeri ve ekonomik varlığı göz önüne alındığında, yeni ABD komutanının Sahel bölgesindeki politikaları, Türkiye'nin çıkarlarıyla örtüşebilir veya çatışabilir.
