Pakistan'ın Afganistan'ın doğusunda düzenlediği hava saldırılarında hayatını kaybeden siviller için dün geniş katılımlı cenaze törenleri düzenlendi. Yerel kaynaklara göre, Pakistan ordusuna ait savaş uçakları bu hafta başında Khost ve Paktika vilayetlerindeki bazı bölgeleri bombaladı ve çoğu kadın ve çocuk en az 46 sivilin ölümüne, 50'den fazla kişinin de yaralanmasına neden oldu. Cenaze törenlerinde toplanan yüzlerce kişi, ölenlerin yakınlarına başsağlığı diledi ve Pakistan'ı kınadı. Olay, son yıllarda iki komşu ülke arasında artan sınır ötesi gerilimin en kanlı örneklerinden biri olarak kayıtlara geçti.
Saldırının Arka Planı
Pakistan yönetimi, saldırının sınır bölgelerinde faaliyet gösteren Pakistan Talibanı (TTP) militanlarına karşı düzenlendiğini açıkladı. İslamabad, TTP'nin Afganistan topraklarını kullanarak Pakistan'da saldırılar düzenlediğini iddia ediyor. Öte yandan Afgan yetkililer, ölenlerin tamamının sivil olduğunu ve aralarında hiçbir militanın bulunmadığını savunuyor. Pakistan Talibanı (TTP) ise Pakistan yönetimine karşı savaşan silahlı bir grup olarak biliniyor ve 2007'den bu yana Pakistan'da binlerce kişinin ölümüne neden olan saldırılardan sorumlu tutuluyor. Afganistan'ın Taliban yönetimi ise 2021'de iktidara geldikten sonra Pakistan'ın bu tür sınır ötesi operasyonlarına karşı çıkmakla birlikte, TTP'ye karşı etkin bir mücadele yürütememiştir.
Bölgesel ve Uluslararası Tepkiler
Saldırı, başta komşu ülkeler olmak üzere uluslararası kamuoyunda geniş yankı uyandırdı. Afganistan Dışişleri Bakanlığı, Pakistan'ın büyükelçisini çağırarak resmi protesto notası verdi ve saldırıyı "uluslararası hukuka aykırı" olarak nitelendirdi. İran ve Rusya gibi ülkeler de tarafları itidal çağrısı yaparken, Çin ise Pakistan'ın meşru güvenlik endişelerini anlayışla karşıladığını belirtti. Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri António Guterres, sivil kayıpların kabul edilemez olduğunu vurgulayarak bağımsız soruşturma çağrısında bulundu. ABD ise bölgedeki istikrarın önemine dikkat çekerek taraflar arasında diyaloğu teşvik etti.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye'nin yakın ilgi gösterdiği Afganistan ve Pakistan arasındaki istikrara doğrudan etki ediyor. Türkiye, bölgede nüfuzunu artırmaya çalışırken, özellikle Taliban yönetimiyle diplomatik ilişkilerini sürdürüyor. Pakistan ile ise güçlü askeri ve ekonomik bağları bulunan Ankara, iki ülke arasındaki tansiyonun yükselmesi halinde arabuluculuk rolü oynayabilir. Ayrıca, Afganistan'daki güvenlik durumunun kötüleşmesi, bölgeden Türkiye'ye olası yeni göç dalgalarını tetikleyebilir. Türkiye, Barış Pınarı ve Bahar Kalkanı harekatlarının ardından bölgede güvenlik boşluğundan etkilenmemek için sınır güvenliğini artırma politikası izliyor.