Afganistan'da Taliban yönetimindeki Yüksek Mahkeme, devlet memurları ve askeri personelin mesai saatleri içinde akıllı telefon kullanmasını yasaklayan bir kararname yayımladı. Yazılı emre göre, kuralı ihlal edenlerin telefonları yerinde kırılacak ve failler hakkında adli işlem başlatılacak. Karar, ülkede zaten sıkı olan sosyal ve teknolojik kısıtlamaları daha da derinleştiriyor. Mahkeme sözcüsü, yasağın gerekçesi olarak “dikkat dağınıklığını önlemek ve devlet işlerinde güvenliği artırmak” olarak açıkladı. Karar, başkent Kabil başta olmak üzere tüm eyaletlerde derhal uygulanmaya başlandı.
Taliban'ın Teknoloji Politikaları ve Toplumsal Etkileri
Taliban’ın Ağustos 2021’de iktidarı yeniden ele geçirmesinden bu yana Afganistan’da teknoloji kullanımına yönelik kısıtlamalar kademeli olarak arttı. İlk olarak kadınların cep telefonu kullanmasına sınırlamalar getirilmiş, ardından internet erişimi ve sosyal medya platformlarına yönelik yasaklar genişletilmişti. Yeni kararname, devlet kurumlarında çalışan erkek memurları ve askerleri de kapsayarak kısıtlamaların boyutunu daha da genişletiyor.
Uzmanlara göre, bu tür politikalar Afganistan’ın zaten kırılgan olan ekonomisini ve kamu hizmetlerini daha da olumsuz etkileyebilir. Devlet memurları, işlerini yaparken sıklıkla mobil cihazlara ve internet bağlantısına ihtiyaç duyuyor. Yasağın uygulanması halinde bürokrasinin yavaşlaması ve verimliliğin düşmesi bekleniyor. Ayrıca, güvenlik güçlerinin modern iletişim araçlarından mahrum kalması, iç tehditlerle mücadelede zafiyet yaratabilir.
Küresel Yankılar ve İnsan Hakları Boyutu
Uluslararası toplum, Taliban’ın politikalarını yakından izliyor. Birleşmiş Milletler ve insan hakları örgütleri, Afganistan’da temel özgürlüklerin giderek kısıtlandığını belirtiyor. Akıllı telefon yasağı, ifade özgürlüğü ve bilgiye erişim hakkına yönelik yeni bir darbe olarak değerlendiriliyor. Özellikle kadınların kamusal hayattan dışlanmasına yönelik uygulamalara bir yenisi daha eklenmiş oluyor. Batılı ülkeler, Taliban yönetimini tanımama konusunda kararlı dururken, bu tür kararlar Afganistan’ın uluslararası meşruiyetini daha da zedeliyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Afganistan’da istikrarın sağlanmasına yönelik çabalara katkı sunan ülkelerden biri olarak, Taliban yönetimiyle diplomatik temaslarını sürdürmektedir. Bu yasak, Türkiye’nin Afganistan’da yürüttüğü kalkınma ve eğitim projelerini olumsuz etkileyebilir. Ayrıca, bölgede artan radikal uygulamalar, göç dalgalarını tetikleyerek Türkiye’nin güvenlik ve göç politikaları üzerinde baskı yaratabilir. Türkiye, insani yardım ve diplomatik girişimlerini sürdürürken, Taliban’ın bu tür kararlarının bölgesel istikrarı tehdit ettiğini vurgulamaktadır.
