Almanya'da aşırı sağcı Almanya için Alternatif (AfD) partisi, 1 Eylül 2024'te yapılan Thüringen ve Saksonya eyalet seçimlerinde büyük bir zafer kazandı. Thüringen'de yüzde 32,8 oy oranıyla ilk sıraya yerleşen AfD, Saksonya'da ise yüzde 30,6 ile ikinci oldu. Bu sonuçlar, II. Dünya Savaşı sonrası Almanya'da aşırı sağın ilk kez bir eyalet parlamentosunda en güçlü parti haline geldiğini gösteriyor. Seçim, Şansölye Olaf Scholz'un koalisyon hükümeti için ağır bir darbe oldu.
Seçim Sonuçlarının Ayrıntıları
Thüringen'de AfD, Hristiyan Demokrat Birlik (CDU) ve Sol Parti'nin önünde birinci parti oldu. Saksonya'da ise CDU yüzde 31,9 ile birinci olurken, AfD yüzde 30,6 ile yakın takipçisi oldu. Her iki eyalette de AfD'nin oy oranı 2019 seçimlerine göre yaklaşık 10 puan arttı. Aynı zamanda yeni kurulan sol popülist Sahra Wagenknecht İttifakı (BSW) da ilk kez seçimlere girerek Thüringen'de yüzde 15,8, Saksonya'da yüzde 11,8 oy aldı. Bu sonuçlar, Almanya'nın geleneksel partilerinin eridiğini ve siyasi yelpazenin parçalandığını gösteriyor.
AfD'nin yükselişinde göçmen karşıtı söylem, enerji krizi, Ukrayna savaşına yönelik eleştiriler ve ekonomik hoşnutsuzluk etkili oldu. Parti, özellikle Doğu Almanya'da eski Doğu Bloku döneminden kalan yabancılaşma ve merkezi hükümete güvensizlikten besleniyor. Seçim kampanyasında "sınır dışı etme" ve "İslam'ın Almanya'ya ait olmadığı" gibi söylemler öne çıktı.
Siyasi ve Ekonomik Yansımalar
Seçim sonuçları, Almanya'nın federal düzeydeki koalisyon hükümeti için ciddi bir uyarı niteliğinde. Scholz'un Sosyal Demokrat Partisi (SPD) Thüringen'de yüzde 6,1, Saksonya'da yüzde 7,3 gibi tarihi düşük oy oranlarında kaldı. Yeşiller ve Hür Demokrat Parti (FDP) de baraj altında kalarak parlamentoya giremedi. Bu durum, 2025 federal seçimleri öncesinde iktidarın zayıfladığını gösteriyor.
AfD'nin eyalet düzeyindeki gücü, federal düzeyde hükümet kurma stratejilerini de etkileyecek. CDU, AfD ile koalisyon yapmayacağını açıklasa da, Thüringen'de azınlık hükümeti veya BSW ile işbirliği seçenekleri tartışılıyor. Ekonomik açıdan, AfD'nin yükselişi yatırımcı güvenini sarsabilir ve Almanya'nın Yeşil Geçiş politikalarını yavaşlatabilir. Özellikle otomotiv ve enerji sektörlerinde belirsizlik artabilir.
Bölgesel ve Küresel Boyut
AfD'nin zaferi, Avrupa genelinde aşırı sağın yükselişinin bir parçası olarak görülüyor. Fransa'da Ulusal Birlik (RN), İtalya'da İtalya'nın Kardeşleri (FdI), Hollanda'da Özgürlük Partisi (PVV) gibi partilerin yükselişiyle paralellik taşıyor. Almanya'da AfD'nin güçlenmesi, AB'nin göç ve iklim politikalarında daha fazla dirençle karşılaşmasına yol açabilir. Özellikle Türkiye'nin AB üyelik müzakereleri ve mülteci anlaşması gibi konularda Almanya'nın tutumu daha da sertleşebilir.
ABD'de ise Donald Trump'ın başkanlık yarışındaki olası zaferiyle birlikte Batı ittifakında çatlaklar derinleşebilir. Almanya'nın iç siyasetindeki bu değişim, NATO'nun güney kanadını ve Ukrayna'ya verilen desteği de etkileyebilir. AfD, Ukrayna'ya silah yardımına karşı çıkıyor ve Rusya ile diyalog çağrısı yapıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
AfD'nin seçim başarısı, Türkiye'yi doğrudan etkileyen sonuçlar doğurabilir. Almanya'da yaşayan yaklaşık 3 milyon Türk kökenli insan, AfD'nin göçmen karşıtı politikalarından endişeli. Parti, çifte vatandaşlığı kaldırmayı ve Türkçe eğitimi kısıtlamayı savunuyor. Ayrıca AfD, Türkiye'nin AB üyeliğine açıkça karşı ve mülteci anlaşmasının revize edilmesini istiyor. Ekonomik açıdan, Almanya'daki siyasi istikrarsızlık Türkiye'nin en büyük ticaret ortağıyla ilişkilerini olumsuz etkileyebilir. Türk hükümeti, Almanya'daki Türk toplumunun haklarını korumak için diplomatik girişimlerini artırabilir.
