BERLİN - Almanya'nın doğusundaki Saksonya-Anhalt eyaletinde Pazar günü yapılan eyalet seçimleri, aşırı sağcı Almanya için Alternatif (AfD) partisinin II. Dünya Savaşı'ndan bu yana ilk kez bir eyalet düzeyinde iktidara gelme olasılığı nedeniyle yakından takip ediliyor. Seçim sonuçları, Almanya'nın siyasi dengelerini ve gelecekteki koalisyon senaryolarını derinden etkileyebilir.
Seçim öncesi durum ve anketler
Saksonya-Anhalt, yaklaşık 2,2 milyon nüfusuyla Almanya'nın orta büyüklükteki eyaletlerinden biri. Son anketler, AfD'nin oy oranını yüzde 25 civarında gösteriyor ve bu, partinin eyaletteki en güçlü siyasi güç haline gelebileceğine işaret ediyor. Hristiyan Demokrat Birlik (CDU) ise yüzde 20-22 bandında seyrediyor. Sosyal Demokratlar (SPD), Yeşiller ve Sol Parti'nin oy oranları ise daha düşük seviyelerde.
AfD'nin yükselişi, özellikle göçmen karşıtı söylemi ve ekonomik hoşnutsuzluğu körüklemesiyle açıklanıyor. Eyalette işsizlik oranı ülke ortalamasının üzerinde ve son yıllarda artan enerji maliyetleri, özellikle kırsal kesimde yaşayan seçmenler arasında hükümete yönelik tepkiyi artırmış durumda. Ayrıca, Ukrayna savaşı sonrası Rusya'ya uygulanan yaptırımların Alman ekonomisine etkileri de seçmen davranışını şekillendiriyor.
AfD'nin yükselişinin arka planı
AfD, 2013 yılında avro karşıtı bir hareket olarak kuruldu ancak zamanla göçmen karşıtı ve İslamofobik bir çizgiye kaydı. 2017 federal seçimlerinde yüzde 12,6 oy alarak ilk kez meclise girdi. 2021'de bu oran yüzde 10,3'e geriledi. Ancak son yıllarda özellikle doğu eyaletlerinde desteğini artırdı. Saksonya-Anhalt, AfD'nin güçlü olduğu bölgelerden biri olarak biliniyor.
Almanya'da anayasayı koruma kurumu, AfD'nin bazı kanatlarını aşırı sağcı olarak sınıflandırıyor ve gözetim altında tutuyor. Partinin göçmen karşıtı söylemleri ve demokrasi karşıtı eğilimleri, diğer partilerin AfD ile koalisyon kurmayı reddetmesine yol açıyor. Bu nedenle AfD'nin eyalette tek başına iktidara gelmesi zor görünüyor; ancak en güçlü parti olması durumunda bile diğer partilerle koalisyon kuramayacağı için siyasi bir çıkmaz oluşabilir.
Olası sonuçlar ve Almanya siyasetine etkisi
Seçim sonuçları, Almanya'nın federal siyasetini de etkileyebilir. Başbakan Olaf Scholz'un koalisyon hükümeti (SPD, Yeşiller ve FDP) zaten düşük onay oranlarıyla mücadele ediyor. AfD'nin güçlenmesi, özellikle 2025 federal seçimleri öncesinde siyasi istikrarsızlığı artırabilir. Ayrıca, AfD'nin başarısı diğer Avrupa ülkelerindeki aşırı sağ partilere de moral verebilir.
Saksonya-Anhalt seçimleri, aynı zamanda Almanya'nın göç politikası ve enerji dönüşümü gibi konularda toplumsal bölünmeyi gözler önüne seriyor. Eyaletteki seçmenlerin ekonomik kaygıları ve kültürel kimlik endişeleri, AfD'nin ana propaganda malzemesi haline gelmiş durumda.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Almanya'da aşırı sağcı AfD'nin eyalet düzeyinde iktidara gelmesi, Türkiye'yi doğrudan etkileyebilecek gelişmeler arasında. AfD, göçmen karşıtı ve İslamofobik söylemleriyle biliniyor; partinin güçlenmesi, Almanya'da yaşayan Türk kökenli vatandaşlar ve Türkiye ile Almanya arasındaki ilişkiler üzerinde olumsuz etkiler yaratabilir. Ayrıca, AfD'nin Avrupa Birliği karşıtı tutumu, Türkiye-AB ilişkilerini de dolaylı olarak etkileyebilir. Almanya'nın iç siyasetindeki bu değişim, Türkiye'nin Avrupa'daki stratejik dengelerini yeniden gözden geçirmesini gerektirebilir. Öte yandan, AfD'nin yükselişi, diğer Avrupa ülkelerindeki aşırı sağ partilere ilham vererek Türkiye karşıtı söylemlerin artmasına neden olabilir.
