Yeni yayımlanan kapsamlı bir rapor, ABD'nin en gelişmiş uzun menzilli hassas vuruş silahları, hava savunma sistemleri ve füze savunma platformlarından oluşan stoklarının ciddi şekilde tükendiğini ve bu durumun ülkeyi jeopolitik rakipleri karşısında stratejik bir zafiyete sürüklediğini gözler önüne seriyor. The War Zone tarafından detaylarıyla aktarılan incelemeye göre, Soğuk Savaş sonrası dönemde sürekli mücadele emriyle azalan stoklar, özellikle Ukrayna'ya yapılan yoğun askeri yardımlar ve İsrail'in hava savunma ihtiyaçları nedeniyle kritik eşiklerin altına indi. Uzmanlar, bu açığın ABD'nin aynı anda iki büyük çaplı bölgesel çatışmaya müdahale kabiliyetini ciddi biçimde kısıtladığını belirtiyor.
Stokların erimesi: Stand-off silahlardan hava savunmaya
Raporun odak noktasını, ABD'nin düşman hava savunma ağlarını delip geçebilen ve uzun menzilden hedefleri vurabilen stand-off silahları oluşturuyor. Tomahawk seyir füzeleri, JASSM-ER (AGM-158B) gibi gizli seyir füzeleri ve LRASM (AGM-158C) anti-gemi füzeleri, bu kategorinin başında geliyor. Savunma Bakanlığı'nın son envanter verilerine göre, bu silahların stok seviyeleri Pentagon'un belirlediği asgari muharebe hazırlık hedeflerinin %40 altına geriledi. Özellikle Pasifik bölgesinde Çin'e karşı olası bir çatışmada bu silahların kısa sürede tükeneceği endişesi yetkililer arasında yaygın.
Hava ve füze savunma sistemlerinde durum daha da vahim. Patriot PAC-3 ve THAAD bataryaları için kullanılan önleme füzelerinin sayısı, 2022 sonrası Ukrayna ve İsrail'e yapılan sevkiyatlarla kritik derecede azaldı. Raporda, ABD'nin kendi kıta savunması için belirlenen hedef stok seviyesinin yarısına bile ulaşamadığı belirtiliyor. Uzun menzilli SAM'lerin (karadan havaya füzeler) üretim hızının talebi karşılayamadığı, bir Patriot bataryasını tam olarak doldurmanın 18-24 ay sürebileceği kaydediliyor.
Ekonomik ve lojistik ayak: Üretim kapasitesi yetmezlik
Stokların bu denli tükenmesinin ardında sadece operasyonel kullanım değil, aynı zamanda savunma sanayii altyapısındaki kronik yetersizlikler yatıyor. Rapora göre, ABD'nin gelişmiş mühimmat üretim hatları 1990'lı yıllardan bu yana talep daralması nedeniyle küçültüldü ve birçok bileşen tedarikçisi sektörden çekildi. JASSM-ER füzelerinin sensör ve yazılım entegrasyonunu yapan şirketler, nitelikli iş gücü eksikliği nedeniyle aylık üretimi ancak 40 adette tutabiliyor. Tomahawk füzelerinin motor tedarikinde ise tek bir firmanın dominat pozisyonu, üretim artışını neredeyse imkansız kılıyor.
Rapora göre, bu durum sadece ABD'nin kendi savunmasını değil, aynı zamanda müttefiklerine verdiği güvenlik garantilerini de tehdit ediyor. NATO'nun doğu kanadına konuşlandırılan ABD kuvvetleri, olası bir Rus saldırısında haftalarca yetecek mühimmata sahip değil. Uzmanlar, bu açığın Rusya ve Çin gibi rakipler tarafından yakından izlendiğini ve potansiyel bir çatışmada ABD'nin erken safhada stok sıkıntısı yaşayarak manevra alanının daralacağını ifade ediyor.
Pentagon, bu zafiyeti gidermek için 2024 yılı bütçesinde mühimmat alımına 30 milyar dolar ek kaynak ayırdı ancak endüstriyel kapasitenin genişletilmesi için yıllar gerekiyor. Raporda, ''Stokların yeniden doldurulması, mevcut tüketim hızı korunursa 2030 yılını bulacak. Bu süreçte ABD, askeri harekât seçenekleri açısından ciddi kısıtlamalarla karşı karşıya,'' ifadelerine yer veriliyor.
Bölgesel ve küresel boyut: Çin ve Rusya fırsat kolluyor
ABD mühimmat stoklarındaki bu erimenin en büyük stratejik etkisi, Asya-Pasifik bölgesinde Çin'in Tayvan üzerindeki baskılarını artırması ve Avrupa'da Rusya'nın Ukrayna savaşında daha riskli adımlar atması olabilir. Pekin yönetimi, ABD'nin stok açığını yakından takip ediyor ve bu zafiyetin, Tayvan'ı işgal durumunda ABD müdahalesini caydırabileceğini hesaplıyor. Benzer şekilde, Moskova, NATO'nun doğu kanadına daha fazla askeri yığınak yapma kararlılığını test etmek için kış aylarında yeni bir saldırı dalgası başlatabilir.
Raporda, ABD'nin bu kritik dönemde caydırıcılığını koruyabilmesi için kısa vadede müttefiklerin stoklarına erişim anlaşmaları yapması, orta vadede üretimi hızlandırması ve uzun vadede aktif koruma gibi alternatif teknolojilere yatırım yapması gerektiği vurgulanıyor. Aksi takdirde, ABD'nin küresel askeri üstünlüğünün sorgulanmaya başlayacağı ve ittifak sisteminin aşınacağı belirtiliyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD'nin gelişmiş silah stoklarındaki zafiyet, Türkiye açısından hem riskler hem de fırsatlar barındırıyor. Türkiye, NATO'nun güney kanadında kilit bir müttefik olarak, ABD'nin stok eksikliğinden doğrudan etkilenebilir; özellikle Doğu Akdeniz ve Suriye'deki hava savunma ihtiyaçları ABD desteğine bağımlı. Ancak bu durum aynı zamanda Türkiye'nin yerli savunma sanayi ürünlerine olan talebi artırabilir ve Ankara'yı alternatif tedarikçiler arayışına itebilir. Küresel ölçekte ise ABD'nin caydırıcılık gücündeki erime, Türkiye'nin bulunduğu jeopolitik hatlarda (Kafkasya, Orta Doğu) güç boşlukları yaratarak bölgesel aktörlerin manevra alanını genişletebilir; bu da Türk dış politikası için hem tehdit hem de yeni angajman fırsatı anlamına geliyor.
