ABD güçleri, İran'ın kuzey bölgelerine yönelik kapsamlı hava saldırıları başlatırken, bu saldırıların Yemen açıklarında ablukayı delmeye çalışan bir İran gemisinin etkisiz hale getirilmesiyle eş zamanlı gerçekleştiği açıklandı. İran yönetimi ise misilleme olarak Bahreyn, Ürdün ve Kuveyt'teki ABD üslerine yönelik füze ve insansız hava aracı (İHA) saldırıları düzenledi. Bu ülkelerdeki yetkililer, saldırıların Amerikan birliklerini hedef aldığını doğruladı. Gelişmeler, Ortadoğu'da tansiyonun kritik bir noktaya ulaştığına işaret ediyor.
ABD Savunma Bakanlığı'ndan (Pentagon) yapılan açıklamaya göre, operasyon İran'ın kuzeyinde yer alan askeri tesislere yönelikti ve bu tesislerin Yemen'deki Husilere yönelik deniz ablukasını ihlal girişimlerinde kullanıldığı belirtildi. Saldırılarda yüksek isabet oranı sağlandığı ve sivil kayıpların yaşanmadığı iddia edildi. Ancak İran devlet medyası, saldırılarda en az 12 kişinin hayatını kaybettiğini ve 30'dan fazla kişinin yaralandığını duyurdu. Bölgeden gelen haberlere göre, İran'ın Tahran, Reşt ve Erdebil gibi şehirlerine yakın noktalardaki askeri üsler hedef alındı.
İran Devrim Muhafızları Ordusu (DMO) ise misilleme kapsamında Bahreyn'deki ABD Deniz Kuvvetleri'ne ait Birleşik Deniz Kuvvetleri Karargahı (NAVCENT), Ürdün'deki Azrak Hava Üssü ve Kuveyt'teki El-Cabir Hava Üssü'ne çok sayıda füze ve intihar dronu fırlattığını duyurdu. Kuveyt hükümeti, saldırılarda herhangi bir can kaybı yaşanmadığını ancak bazı maddi hasarlar oluştuğunu bildirdi. Bahreyn yönetimi ise saldırıyı kınayarak uluslararası topluma çağrıda bulundu.
ABD Başkanı Donald Trump, yaptığı kısa açıklamada, "İran'a hiçbir zaman savaş açmak istemedik, ancak ulusal güvenliğimize yönelik her tehdide karşılık vermeye hazırız" ifadelerini kullandı. İran Cumhurbaşkanı İbrahim Reisi ise devlet televizyonundan yaptığı konuşmada, "ABD'nin her türlü saldırganlığına şiddetle karşılık vereceğiz. Bölgedeki işgalci güçlerin varlığına son verene kadar mücadelemiz sürecek" dedi.
Bu son çatışma, ABD ile İran arasında Yemen'deki savaşın gölgesinde uzun süredir devam eden gerilimin yeni bir boyut kazandığına işaret ediyor. İran'ın Husilere verdiği askeri destek, Suudi Arabistan öncülüğündeki koalisyonun Yemen'e müdahalesinden bu yana Washington ve Riyad'ın en büyük şikayet konularından biriydi. ABD, son haftalarda Husilere silah ve malzeme taşıdığı gerekçesiyle İran'a ait birçok gemiyi durdurmuştu.
Uzmanlar, bu gelişmenin bölgesel bir savaşa dönüşme riski taşıdığını belirtiyor. Körfez ülkeleri, İran'ın füze ve drone tehdidi karşısında savunma sistemlerini devreye sokarken, ABD'nin bölgedeki askeri varlığı da artırıldı. Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri gibi ülkeler, çatışmanın yayılmaması için yoğun diplomasi trafiği yürütüyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD-İran gerginliği, Türkiye'nin güney sınırlarındaki istikrarı doğrudan etkileme potansiyeli taşıyor. Türkiye, Yemen'deki krizde taraflar arasında arabuluculuk rolü üstlenirken, bu son çatışma bölgesel güvenlik dengelerini altüst edebilir. Türkiye, başta Doğu Akdeniz olmak üzere enerji hatları ve deniz ticaret yollarının güvenliği için bu krizi yakından izlemeli; İran'la olan ekonomik ilişkilerini de riske atmadan, itidal çağrısı yaparak diyaloğu teşvik etmelidir.
