ABD erkek millî futbol takımının forveti Folarin Balogun, Cuma günü FIFA Dünya Kupası’nın açılış maçında takımının galibiyetine iki golle katkıda bulundu. Ancak bu performansın arka planında, Balogun’un annesinin doğum yapmak için ABD’ye seyahat etmesi yatıyor. Bu durum, Başkan Donald Trump’ın doğumla vatandaşlık hakkını (birthright citizenship) sona erdirme çabalarını tekrar gündeme taşıdı. Trump, göreve başladığı gün imzaladığı başkanlık kararnamesiyle, ABD’de doğan her çocuğun otomatik olarak ABD vatandaşı olmasını sağlayan anayasal hakkı kaldırmayı hedeflemişti. Balogun’un hikâyesi, bu politikanın somut bir örneği olarak medyada geniş yankı buldu.
Balogun’un Hikâyesi: New York Doğumlu Bir Futbol Yıldızı
Folarin Balogun, 2001 yılında New York’ta Nijeryalı bir ailenin çocuğu olarak dünyaya geldi. Annesi, doğum için ABD’ye seyahat etmişti. Babası Nijerya vatandaşı olan Balogun, doğumla ABD vatandaşı oldu. Çocuk yaşta İngiltere’ye taşınan Balogun, Arsenal altyapısında yetişti. 2023 yılında ABD millî takımını seçti. Dünya Kupası’ndaki performansı, ABD vatandaşlık yasalarının pratikteki yansımasını gözler önüne seriyor. Trump yönetimi, doğumla vatandaşlık hakkının istismar edildiğini öne sürüyor. Balogun gibi vatandaşlığın, annenin doğum için ABD’ye seyahatiyle kazanıldığı durumlar, eleştirilerin odağında.
Başkanlık kararnamesi, doğumla vatandaşlık hakkını yalnızca ebeveynlerinden en az biri ABD vatandaşı veya yeşil kart sahibi olan çocuklarla sınırlandırmayı öngörüyor. Ancak bu karar, ABD Anayasası’nın 14. Ek Maddesi’nin yorumlanmasına aykırı olduğu gerekçesiyle yargıda dava konusu oldu. Birçok eyalet, kararnamenin yürürlüğe girmesini engellemek için hukuki süreç başlattı.
Trump’ın Vatandaşlık Hamlesi ve Yasal Mücadele
Trump’ın doğumla vatandaşlık hakkını sona erdirme çabası, sadece ABD iç siyasetinde değil, uluslararası alanda da tartışma yaratıyor. ABD, gelişmiş ülkeler arasında doğumla vatandaşlık hakkını otomatik olarak tanıyan nadir ülkelerden biri. Trump yönetimi, bu uygulamanın “doğum turizmi”ni (birth tourism) teşvik ettiğini ve göçmenlik sistemini istismara açık hale getirdiğini savunuyor. Kararnameyle birlikte, ABD’de doğan ancak ebeveynleri yasal statüye sahip olmayan çocukların vatandaşlık başvurularının reddedilmesi hedefleniyor. Bu durum, binlerce aileyi belirsizlikle karşı karşıya bırakıyor.
Yasal süreç, Yüksek Mahkeme’ye taşınabilir. Anayasa hukuku uzmanları, 14. Ek Madde’nin “ABD’de doğan her kişi ABD vatandaşıdır” ifadesinin başkanlık kararnamesiyle değiştirilemeyeceğini belirtiyor. Ancak Trump’ın atadığı yargıçlar ve Yüksek Mahkeme’nin muhafazakâr çoğunluğu, kararın lehine sonuçlanma ihtimalini artırıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD’nin doğumla vatandaşlık politikasındaki olası bir değişiklik, Türkiye’den ABD’ye doğum turizmi amacıyla seyahat eden aileleri doğrudan etkileyebilir. Türk vatandaşları, ABD’de doğan çocuklarına vatandaşlık kazandırmak için bu yöntemi sıklıkla kullanıyor. Politika değişikliği, bu ailelerin planlarını altüst edebilir. Ayrıca, ABD’de yaşayan Türk kökenli topluluk üyelerinin yeni doğan çocuklarının vatandaşlık statüsü belirsizleşebilir. Küresel ölçekte ise, ABD’nin bu adımı diğer ülkelerin vatandaşlık politikalarını da etkileyebilir. Türkiye’nin, ABD’nin göçmenlik ve vatandaşlık politikalarındaki bu değişimleri yakından izlemesi, özellikle ABD’de yaşayan vatandaşları ve potansiyel göçmenler açısından stratejik önem taşıyor.
