Eski Başkan Donald Trump'ın sert eleştirmeniyken son yıllarda en sadık müttefiklerinden biri haline gelen ABD'li Senatör Lindsey Graham, 71 yaşında hayatını kaybetti. 1955 doğumlu Graham, uzun yıllar Güney Karolina'dan Cumhuriyetçi senatör olarak görev yaptı ve özellikle İran'a yönelik askeri müdahale çağrılarıyla tanındı. Ölüm nedeni henüz açıklanmazken, vefatı Washington'da geniş yankı uyandırdı.
Trump'a yakınlaşan isim
Lindsey Graham, 2003'te Senato'ya girdikten sonra önce John McCain'in yakın arkadaşı olarak öne çıktı. 2016 başkanlık seçimlerinde Trump'ı "ırkçı" ve "yetersiz" olarak nitelendirmesine rağmen, seçim sonrası kendisiyle işbirliği yapmaya başladı. Zamanla Trump'ın en güçlü savunucularından biri haline geldi. Özellikle 2020 seçim sonuçlarına itiraz sürecinde Trump'a verdiği destekle dikkat çekti. Ancak 2021'deki Kongre baskınından sonra Trump'ı eleştirmeye devam etti, bu da ilişkilerinde inişli çıkışlı bir seyir izledi.
Graham, Dış İlişkiler Komitesi ve Savunma Komitesi'ndeki görevleri sırasında ABD'nin askeri gücünün artırılması ve müttefiklere destek verilmesi konularında aktif rol oynadı. İran'a karşı sert yaptırımlar ve askeri seçeneklerin masada tutulması gerektiğini sıkça dile getirdi. Ayrıca Afganistan'dan çekilme kararını da sert bir şekilde eleştirmişti.
Bölgesel ve küresel boyut
Graham'ın ölümü, özellikle ABD'nin Ortadoğu politikasında bir boşluk yaratabilir. İran karşıtı duruşu, Tahran yönetimiyle nükleer müzakereler sırasında Kongre'deki en güçlü muhalif seslerden biriydi. Onun yokluğu, İran konusunda daha ılımlı bir Kongre iklimi oluşmasına katkı sağlayabilir. Aynı zamanda Cumhuriyetçi Parti içindeki "geleneksel müdahaleci" kanadın liderlerinden biriydi; bu kanat, Trump sonrası dönemde etkisini kaybetme eğiliminde.
Ölümü, ABD siyasetinde kutuplaşmanın azalacağı anlamına gelmese de, Senato'daki güç dengesini değiştirebilir. Güney Karolina Valisi Henry McMaster, Graham'ın yerine geçici bir senatör atayacak. Bu atama, 2026 ara seçimlerine kadar geçerli olacak.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Lindsey Graham'ın ölümü Türkiye'yi doğrudan etkilemese de, ABD'nin Ortadoğu politikasındaki etkili bir ismin kaybı dolaylı sonuçlar doğurabilir. Graham, İran karşıtı duruşuyla biliniyordu; bu duruş, Türkiye'nin İran'la rekabet ettiği bazı alanlarda (Suriye, Irak) ABD politikasını şekillendiriyordu. Onun yokluğu, Kongre'de İran'a yönelik askeri müdahale eğilimini zayıflatabilir. Ayrıca Graham, Türkiye'ye uygulanan bazı yaptırımların (CAATSA) savunucuları arasındaydı; bu konudaki boşluk, Türkiye-ABD ilişkilerinde marjinal bir iyileşmeye katkı sunabilir. Ancak genel olarak etkisi sınırlı kalacaktır.
