ABD merkezli veri merkezi şirketi Applied Digital Corporation, 5,2 milyar dolar değerinde bir yapay zeka (AI) veri merkezi kiralama anlaşması imzaladığını duyurdu. Şirket, anlaşmanın ABD'li bir hiper ölçekleyici (bulut hizmet sağlayıcısı) ile yapıldığını belirtti. Söz konusu anlaşma kapsamında, Applied Digital, yapay zeka iş yüklerini desteklemek üzere tasarlanmış 400 megavatlık (MW) bir veri merkezi kampüsünü kiracıya tahsis edecek. Anlaşmanın 15 yıllık olduğu ve kümülatif kira gelirinin 5,2 milyar doları bulmasının beklendiği kaydedildi. Bu gelişme, yapay zeka altyapısına yönelik küresel yatırımların hız kesmeden devam ettiğini gösteriyor.
Gelişmenin arka planı: Yapay zeka veri merkezlerine talep patlaması
Applied Digital'in bu anlaşması, yapay zeka modellerinin eğitimi ve çalıştırılması için gerekli olan devasa hesaplama gücüne olan talebin her geçen gün arttığı bir dönemde geldi. Özellikle OpenAI, Google ve Meta gibi teknoloji devlerinin büyük dil modelleri ve üretken yapay zeka uygulamaları, geleneksel veri merkezlerinden çok daha yüksek enerji ve soğutma kapasitesine ihtiyaç duyuyor. Applied Digital, bu alanda uzmanlaşmış şirketler arasında yer alıyor ve Kuzey Dakota, Teksas gibi ABD eyaletlerinde büyük ölçekli veri merkezleri inşa ediyor. Şirketin CEO'su Wes Cummins, yaptığı açıklamada, "Bu anlaşma, yapay zeka altyapısı için artan talebi karşılama konusundaki yeteneklerimizi kanıtlıyor. 400 MW'lık bir kampüs, birçok rakip için ulaşılması zor bir ölçek" dedi.
Anlaşmanın detaylarına göre, Applied Digital, kiracıya 10 yıl boyunca sabit bir kira bedeli ve ardından 5 yıl daha opsiyonlu bir dönem sunuyor. Kiracının kimliği gizli tutulurken, sektör kaynakları bu tür anlaşmaların genellikle AWS, Microsoft Azure veya Google Cloud gibi büyük bulut sağlayıcılarıyla yapıldığını belirtiyor. Applied Digital, bu proje için gerekli finansmanı sağlamak amacıyla 2025 yılı başında bir borçlanma veya ortak girişim anlaşması yapmayı planlıyor.
Bölgesel ve küresel boyut: Yapay zeka yatırımlarında ABD'nin liderliği
Bu anlaşma, ABD'nin yapay zeka yarışında küresel liderliğini pekiştirme çabalarının bir parçası olarak görülüyor. Son yıllarda ABD'li teknoloji şirketleri, yapay zeka veri merkezlerine on milyarlarca dolar yatırım yaparken, Çin de bu alanda hızla büyüyor. Ancak Applied Digital gibi şirketlerin büyük ölçekli projeleri, ABD'nin enerji altyapısı ve izin süreçleri konusundaki zorlukları da gündeme getiriyor. Örneğin, Kuzey Dakota'da planlanan bir veri merkezi için yerel enerji şebekesinin kapasitesinin yetersiz kalması endişeleri var.
Küresel ölçekte, yapay zeka veri merkezlerinin enerji tüketimi de tartışma konusu. Uluslararası Enerji Ajansı'na (IEA) göre, 2026 yılına kadar yapay zeka veri merkezlerinin küresel elektrik tüketiminin yüzde 2'sini oluşturması bekleniyor. Bu durum, yenilenebilir enerji kaynaklarına yönelik yatırımları da hızlandırıyor. Applied Digital, projelerinde karbon nötrlük hedefleri doğrultusunda yenilenebilir enerji kullanmayı taahhüt ettiğini açıkladı.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye'nin yapay zeka alanındaki altyapı yatırımları için önemli bir referans oluşturuyor. Türkiye, son yıllarda yapay zeka stratejisi kapsamında yerli veri merkezlerini teşvik ediyor ancak ölçek konusunda ABD'li şirketlerin gerisinde kalıyor. 5,2 milyar dolarlık bu anlaşma, yapay zeka veri merkezlerinin ne kadar büyük yatırımlar gerektirdiğini gösteriyor. Türkiye, enerji maliyetleri ve jeopolitik konumuyla bölgesel bir veri merkezi üssü olma potansiyeline sahip olsa da, yüksek faiz ortamı ve yabancı yatırımcı güveni gibi faktörler bu alandaki ilerlemeyi sınırlandırıyor. Bu tür küresel anlaşmalar, Türk şirketlerinin uluslararası ortaklıklar ve fonlama modelleri konusunda ilham alması açısından değerlendirilebilir.
