ABD Senatosu'nun önde gelen isimlerinden Cumhuriyetçi Partili Lindsey Graham, 71 yaşında hayatını kaybetti. Graham'ın ofisinden yapılan açıklamada, senatörün pazar günü öldüğü duyuruldu. Ölüm nedeni konusunda henüz resmi bir bilgi paylaşılmazken, Graham'ın uzun süredir sağlık sorunları yaşadığı ancak son dönemde kamuoyu önünde aktif olduğu biliniyordu.
Trump Öncesi Eleştirmendi, Sonra Sadık Müttefik Oldu
Graham, siyasi kariyerine Güney Carolina Temsilciler Meclisi'nde başlamış, 2003 yılından bu yana ABD Senatosu'nda görev yapıyordu. Cumhuriyetçi Parti'nin dış politika kanadında öne çıkan Graham, özellikle savunma ve ulusal güvenlik konularındaki sert duruşuyla tanınıyordu.
İlginç bir siyasi dönüşüm yaşayan Graham, 2016 başkanlık seçimleri öncesinde Donald Trump'ı sert bir dille eleştirmiş, onu 'ırkçı, yabancı düşmanı ve demokrasi için tehdit' olarak tanımlamıştı. Ancak Trump'ın başkan seçilmesinin ardından Graham, en sadık müttefiklerinden biri haline geldi. Bu dönüşüm, Amerikan siyasetinde sıkça tartışılan bir konu oldu.
Graham, Trump yönetiminin en önemli Kongre destekçilerinden biri olarak görev yaptı. Özellikle Trump'ın 2020 seçim sonuçlarına yönelik itirazları sırasında Graham'ın rolü kritikti. Trump'ın ikinci azil sürecinde de Cumhuriyetçi senatörler arasında en etkili savunuculardan biri olan Graham, partisinin içindeki Trump karşıtı kanatla sık sık karşı karşıya geldi.
Dış Politika ve Güvenlik Konularında Sert Çizgi
Graham, Senato Silahlı Hizmetler Komitesi'nde ve Dış İlişkiler Komitesi'nde kilit pozisyonlarda bulundu. İran'a yönelik sert yaptırımlar, Çin karşıtı politikalar ve Rusya'ya karşı yaptırımların güçlendirilmesi gibi konularda öncü rol oynadı.
Ortadoğu'da ABD'nin askeri varlığının artırılmasından yana olan Graham, Afganistan'dan çekilme kararına da en sert karşı çıkan isimlerden biriydi. İsrail'e koşulsuz destek veren Graham, Suudi Arabistan'la ilişkilerin güçlendirilmesi gerektiğini savunuyordu. Özellikle 11 Eylül saldırıları sonrası terörle mücadelede aktif rol üstlenen senatör, Guantanamo'daki tutukluların durumu ve gözetim yasaları konusunda tartışmalı pozisyonlar aldı.
Graham'ın ölümü, Cumhuriyetçi Parti'nin Senato'daki güç dengesini de etkileyecek. Güney Carolina Valisi, Graham'ın yerine geçici bir senatör atayacak. 2024 yılında yapılacak ara seçimlerde ise yeni bir senatör seçilecek. Bu gelişme, özellikle dar bir çoğunluğa sahip olan Demokratların Senato'daki manevra alanını geçici de olsa genişletebilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Lindsey Graham, Türkiye'ye yönelik zaman zaman eleştirel, zaman zaman da pragmatik bir tutum sergilemişti. S-400 krizi sırasında Türkiye'ye CAATSA yaptırımlarının uygulanması gerektiğini savunan Graham, öte yandan NATO'nun güney kanadının güvenliği açısından Türkiye'nin stratejik önemini vurgulamıştı. Graham'ın ölümü, ABD Kongresi'ndeki Türkiye karşıtı lobinin güç kaybetmesi anlamına gelmese de, özellikle savunma ve dış politika komitelerinde önemli bir sesin susması Ankara açısından kısa vadede bir belirsizlik yaratabilir. Yine de ABD dış politikasının kurumsal yapısı içinde bireysel kayıpların uzun vadeli etkisi sınırlı kalacaktır.
