Avrupa havalimanları ve havayolu şirketleri, Avrupa Birliği'nin yeni sınır güvenliği düzenlemeleri nedeniyle uçakların yarı kapasiteyle kalkmak zorunda kaldığını ve yaz aylarında gecikmelerin daha da kötüleşeceği uyarısında bulundu. Sektör temsilcileri, mevcut kuralların esnetilmemesi halinde yolcuların uzun bekleme süreleri ve iptallerle karşı karşıya kalacağını belirtiyor.
Yeni giriş-çıkış sistemi kaos yarattı
AB'nin 10 Kasım'da uygulamaya koyduğu Giriş-Çıkış Sistemi (EES), üçüncü ülke vatandaşlarının Schengen bölgesine giriş ve çıkışlarını elektronik olarak kayıt altına almayı hedefliyor. Ancak sistemin pasaport kontrol noktalarında yarattığı yavaşlama, özellikle yoğun havalimanlarında büyük aksamalara yol açtı.
Uluslararası Hava Taşımacılığı Birliği (IATA) ve Avrupa Havalimanları Konseyi (ACI Europe), uçakların planlanan doluluk oranlarına ulaşamadığını, bazı hatlarda koltukların yüzde 50'sinin boş kaldığını açıkladı. Bunun nedeni, yolcuların pasaport kontrolünde geçirdiği sürenin ortalama 30-40 saniyeden 2-3 dakikaya çıkması olarak gösteriliyor. Özellikle Londra Heathrow, Frankfurt ve Amsterdam Schiphol gibi büyük merkezlerde, kuyruklar terminal dışına taşarken, bazı havayolları check-in kontuarını erken kapatmak zorunda kalıyor.
Yaz ayları için uyarı: 'Kaçınılmaz gecikmeler'
Havayolu ve havalimanı yetkilileri, yaz seyahat sezonunun başlamasıyla talebin daha da artacağını, ancak mevcut altyapının bu yükü kaldıramayacağını vurguluyor. IATA Başkanı Willie Walsh, “Hükümetlerin sistemi gözden geçirmesi ve özellikle sık seyahat eden yolcular için muafiyet getirmesi gerekmiyor. Aksi halde bu yaz, 2022'deki gibi bir kaos yaşanacak” dedi.
Havayolları, mevcut prosedürlerin teknolojik olarak daha verimli hale getirilmesini talep ediyor. Öneriler arasında biyometrik veri kullanımı, ön kayıt sistemleri ve otomatik pasaport okuyucu sayısının artırılması yer alıyor. Ancak veri güvenliği endişeleri ve üye ülkeler arasındaki koordinasyon eksikliği, hızlı bir çözümün önündeki en büyük engel olarak görülüyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, AB üyesi olmamasına rağmen Schengen bölgesine yoğun uçuşların yapıldığı bir ülke olarak bu durumdan doğrudan etkileniyor. Türk Hava Yolları ve diğer havayollarının Avrupa hatlarındaki uçuşlarında gecikme ve iptal riski artabilir. Ayrıca, Türk vatandaşlarının vize başvuru süreçlerinde yaşadığı sorunlara bir yenisi eklenmiş oluyor. Uzun vadede, AB'nin sınır kontrollerini sıkılaştırması, Türkiye ile AB arasındaki vize serbestisi görüşmelerine de olumsuz yansıyabilir. Turizm gelirleri açısından ise, Türkiye'den Avrupa'ya giden yolcu sayısında kısa vadeli bir düşüş beklenebilir.
