ABD'de yaklaşık 1,1 milyon Haitili göçmen, başkanlık seçimleri öncesinde artan sınır dışı tehditleriyle karşı karşıya. Eski Başkan Donald Trump'ın yeniden seçilmesi halinde uygulamaya koymayı vaat ettiği toplu sınır dışı politikaları, yalnızca göçmen ailelerini değil, aynı zamanda ABD ekonomisini de derinden etkileyebilir. Analistler, bu tür bir operasyonun maliyetinin milyarlarca doları bulacağını ve ülkedeki iş gücü piyasasında büyük bir boşluğa yol açacağını belirtiyor. Öte yandan, Haiti ise tarihinin en ağır insani krizlerinden birini yaşarken, geri gönderilecek binlerce insanın ülkeye yeni bir yük getireceğinden korkuyor.
Sınır Dışı Tehdidi ve Ekonomik Boyut
Trump yönetimi döneminde uygulanan sert göçmen politikaları, özellikle Haiti kökenli Amerikalıları hedef almıştı. 2024 seçim kampanyasında Trump, 'ülke tarihinin en büyük toplu sınır dışı operasyonunu' başlatacağını defalarca dile getirdi. Bu açıklamalar, ABD'de yasal statüye sahip olmayan, geçici koruma statüsü (TPS) ile yaşayan veya vizesi bulunan on binlerce Haitili için büyük endişe kaynağı. Brookings Enstitüsü'nden göç uzmanı Dany Bahar, 'Böyle bir operasyonun lojistik maliyeti 20-30 milyar dolar arasında olabilir' diyerek, aynı zamanda tarım, inşaat ve hizmet sektörlerinde çalışan Haitililerin iş gücünden yoksun kalmanın ekonomik etkisinin iki katına çıkacağını vurguluyor.
ABD'deki Haitili nüfusun büyük bir kısmı, Florida, New York ve Massachusetts gibi eyaletlerde yoğunlaşmış durumda. Bu topluluklar, yerel ekonomide küçük işletmelerden sağlık hizmetlerine kadar birçok alanda kritik roller üstleniyor. Sınır dışı operasyonu, bu sektörlerde ani iş gücü kaybına yol açarak hizmet kalitesini düşürebilir ve fiyatları artırabilir. Ayrıca, sınır dışı edilenlerin ABD'de bıraktığı aileler, gelir kaybı nedeniyle yoksulluk riskiyle karşı karşıya kalabilir.
Haiti'de Kriz Derinleşiyor
Haiti, çete şiddeti, siyasi istikrarsızlık ve doğal afetlerin yol açtığı yıkıcı bir insani krizle boğuşuyor. Birleşmiş Milletler verilerine göre, ülke içinde yerinden edilen kişi sayısı 580 bini aşmış durumda. Gıda güvensizliği, kolera salgını ve temel hizmetlerin çöküşü, nüfusun büyük bir kısmını etkiliyor. Bu koşullar altında, ABD'den toplu sınır dışının Haiti'ye getireceği ek yük, felaket boyutunda olabilir. Haiti Diasporası Bakanlığı, geri dönen 100 bin kişinin bile ülkenin sağlık, eğitim ve konut sistemlerini çökme noktasına getirebileceğini hesaplıyor.
Uluslararası toplum, Haiti'deki duruma acil müdahale çağrıları yaparken, ABD'nin sınır dışı planları bu çabaları baltalayabilir. Kenya liderliğindeki çokuluslu güvenlik gücü, çetelerle mücadele için hazırlık yaparken, geri dönen Haitililerin işsizlik ve yoksulluk nedeniyle çetelere katılması olasılığı güvenlik riskini artırıyor. Uluslararası Göç Örgütü, sınır dışı operasyonlarının başlaması halinde Haiti'de kitlesel bir insani krizin tetiklenebileceği uyarısında bulunuyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD'deki Haitili göçmenlere yönelik sınır dışı tehditleri, doğrudan Türkiye'yi ilgilendirmese de, küresel göç dinamikleri açısından önemli bir gösterge sunuyor. Türkiye, tarihsel olarak büyük göç dalgalarıyla başa çıkmış bir ülke olarak, Haiti'de olası bir insani krizin domino etkisini yakından takip etmelidir. ABD'nin bu politikası, uluslararası göç rejiminde bir emsal oluşturarak, Türkiye'nin de dahil olduğu göç koridorlarını etkileyebilir. Ayrıca, Haiti'deki istikrarsızlık, Karayipler bölgesinde Türkiye'nin ticari ve diplomatik çıkarlarını dolaylı olarak etkileyebilir. Türkiye, bu tür küresel krizlere karşı hazırlıklı olmalı ve insani yardım kapasitesini güçlendirmelidir.
