ABD'de yaşam maliyetine ilişkin yapılan yeni bir kamuoyu araştırması, Amerikan toplumunda derin bir ekonomik endişenin varlığını ortaya koydu. Harris Poll tarafından The Guardian için gerçekleştirilen anket, Amerikalı yetişkinlerin yüzde 95'inin ülkenin bir "yaşanabilirlik krizi" ile karşı karşıya olduğuna inandığını gösterdi. Bu oran, ABD'de enflasyon ve artan yaşam maliyetlerinin halk nezdinde ne kadar ciddi bir sorun olarak algılandığını çarpıcı biçimde ortaya koyuyor.
Anketin detayları ve krizin boyutları
Harris Poll'un 18-20 Aralık 2024 tarihleri arasında 2.124 yetişkin Amerikalı ile çevrimiçi olarak gerçekleştirdiği anket, birçok farklı demografik grupta endişelerin yüksek olduğunu gösterdi. Ankete katılanların yüzde 95'i, ABD'deki yaşam maliyetlerinin bir kriz boyutunda olduğunu ifade ederken, yüzde 86'sı kendilerini bu krizin doğrudan etkilediğini belirtti. Özellikle düşük ve orta gelirli hanelerde bu oran daha da yüksek seyrediyor. Katılımcıların yüzde 70'i maaşlarının temel ihtiyaçları karşılamaya yetmediğini söylerken, yüzde 63'ü beklenmedik bir harcamanın kendilerini finansal olarak zor durumda bırakacağını ifade etti. Anket ayrıca, Amerikalıların yüzde 55'inin bir önceki yıla göre daha fazla borçlandığını ve yüzde 48'inin acil durum fonu olmadığını ortaya koydu. Bu veriler, ABD ekonomisindeki toparlanma söylemlerine rağmen, halkın büyük çoğunluğunun ekonomik baskı altında hissettiğini gösteriyor.
Krizin bölgesel ve küresel boyutu
ABD'deki yaşam maliyeti krizi, küresel enflasyon dalgasının bir parçası olarak değerlendiriliyor. Pandemi sonrası tedarik zincirlerindeki aksaklıklar, Ukrayna savaşı nedeniyle enerji ve gıda fiyatlarındaki artış, ve merkez bankalarının agresif faiz artırımları, dünya genelinde yaşam maliyetlerini yükseltti. Ancak ABD özelinde, kira ve konut fiyatlarındaki hızlı artış, sağlık hizmetleri maliyetleri ve eğitim giderleri krizin ana bileşenleri olarak öne çıkıyor. Ankete göre, Amerikalıların yüzde 80'i konut fiyatlarının kriz seviyesinde olduğunu düşünüyor. Bu durum, özellikle büyük şehirlerde yaşayan gençler ve düşük gelirli aileler için ciddi bir barınma sorununa yol açıyor. Krizin siyasi etkileri de büyük; anket, Amerikalıların yüzde 67'sinin hükümetin ekonomik politikalarını yetersiz bulduğunu gösteriyor. Başkan seçilen Donald Trump'ın vaat ettiği vergi indirimleri ve enerji fiyatlarını düşürme politikaları, kamuoyunda bu krize çözüm olarak görülse de, uzmanlar kısa vadede radikal bir iyileşme beklemiyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD'deki yaşam maliyeti krizi, Türkiye için doğrudan bir etki yaratmasa da, küresel ekonomik dengeler açısından önemli sinyaller taşıyor. ABD'de enflasyonun yüksek seyretmesi, Federal Rezerv'in faiz indirimlerini geciktirebilir ve bu da gelişmekte olan ülkeler için sermaye çıkışı riskini artırabilir. Türkiye gibi yüksek enflasyon ve cari açık sorunu yaşayan ülkeler, ABD faizlerinin yüksek kalması durumunda döviz kuru baskısı ve finansman maliyetlerinde artışla karşılaşabilir. Ayrıca, ABD'deki iç talebin daralması, Türkiye'nin ihracatını olumsuz etkileyebilir. Türkiye açısından bu tablo, yapısal reformların ve enflasyonla mücadelenin önemini bir kez daha ortaya koyuyor. Küresel konjonktürün zorlu olduğu bu dönemde, Türkiye'nin kendi ekonomik kırılganlıklarını azaltması ve dış şoklara karşı dirençli bir yapı oluşturması kritik hale geliyor.
