ABD'de tarım dışı istihdam, Temmuz ayında beklentilerin aksine 23 bin kişi azaldı. Çalışma Bakanlığı'nın Cuma günü açıkladığı verilere göre, Mayıs ve Haziran aylarına ait istihdam rakamları da toplamda 103 bin kişi aşağı yönlü revize edildi. Bu gelişme, iş gücü piyasasının soğuma sinyalleri verdiği bir dönemde, ekonominin yavaşladığına işaret ediyor. İşsizlik oranı ise iş gücüne katılımdaki düşüşün etkisiyle yüzde 4,1'e geriledi. Ücret artışları da yavaşlayarak enflasyonist baskıların hafiflediğini gösterdi.
Gelişmenin Arka Planı
Çalışma Bakanlığı'nın verileri, işverenlerin personel alımını yavaşlattığını ortaya koyuyor. Temmuz ayındaki 23 binlik düşüş, piyasa analistlerinin ortalama 100 bin kişilik artış beklentisinin oldukça altında kaldı. İstihdamdaki bu azalma, özellikle imalat, perakende ve inşaat sektörlerinde yoğunlaştı. Mayıs verileri 218 binden 150 bine, Haziran verileri de 185 binden 150 bine revize edildi. Bu düzeltmeler, iş gücü piyasasının önceki aylarda da göründüğü kadar güçlü olmadığını gösteriyor.
İşsizlik oranındaki düşüş ise iş bulma umuduyla iş aramaktan vazgeçenlerin sayısındaki artıştan kaynaklandı. İş gücüne katılım oranı yüzde 62,6'ya gerileyerek son yılların en düşük seviyelerinden birine indi. Uzmanlar, bu durumun işsizlik oranını olduğundan daha iyi gösterdiğini, aslında iş gücü piyasasındaki zayıflığın derinleştiğini belirtiyor. Ücret artışı ise yıllık bazda yüzde 3,6 ile beklentilerin altında kaldı; bu, enflasyonla mücadele açısından olumlu bir sinyal olarak yorumlanıyor.
Ekonomist Claudia Sahm, verilerin Fed'in faiz indirimlerine başlaması için zemin hazırladığını savundu. Sahm, "İş gücü piyasası artık soğumuş durumda; Fed'in eylül ayında faiz indirimi yapması yönündeki beklentiler güçleniyor" dedi. Piyasalar, bu verilerin ardından faiz indirimi ihtimalini yüzde 90'ın üzerinde fiyatlamaya başladı.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Bu veriler, küresel ekonominin en büyük itici gücü olan ABD ekonomisinin resesyon riskiyle karşı karşıya olduğu yönündeki endişeleri artırdı. Özellikle imalat sektöründeki daralma, küresel tedarik zincirlerini etkileyebilir. ABD'nin en büyük ticaret ortakları olan Çin ve Meksika başta olmak üzere, dünya genelinde ihracatçı ülkeler bu durumdan olumsuz etkilenebilir. Avrupa Merkez Bankası ve diğer merkez bankaları da ABD'nin büyüme yavaşlamasının küresel talebi düşüreceği endişesiyle politikalarını gözden geçirebilir.
Öte yandan, ücret artışlarındaki yavaşlama, enflasyonun kalıcı olarak düşebileceği umutlarını besliyor. Fed'in eylül'de faiz indirimi yapması halinde, doların değer kaybetmesi ve gelişmekte olan piyasalara sermaye akışının hızlanması beklenebilir. Bu durum, küresel risk iştahını artırabilir ve yatırımcılar için yeni fırsatlar yaratabilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD'deki bu gelişmeler, Türkiye ekonomisi için çeşitli açılardan önem taşıyor. Fed'in faiz indirimine gitmesi, gelişen ülkelere yönelik sermaye akışını olumlu etkileyebilir ve Türkiye gibi ülkelerin finansal piyasalarına destek sağlayabilir. Ayrıca, doların zayıflaması, Türkiye'nin ithalat maliyetlerini azaltabilir ve dış ticaret açığının daralmasına katkıda bulunabilir. Ancak, ABD ekonomisindeki yavaşlama, Türkiye'nin ihracat pazarlarını olumsuz etkileyebilir. Özellikle otomotiv, tekstil ve makine sektörlerinde ABD'ye yönelik ihracatın düşmesi riski bulunuyor. Türkiye'nin, bu belirsizlik ortamında ihracat çeşitlendirmesine gitmesi ve Avrupa ile Orta Doğu pazarlarına ağırlık vermesi gerekebilir. Ayrıca, küresel piyasalardaki dalgalanmaların Türkiye'nin dış finansman ihtiyacı üzerinde baskı yaratabileceği unutulmamalıdır.
