ABD'de İsrail-Filistin meselesi, siyasi ve medya gündeminin en sıcak başlıklarından biri haline geldi. Son haftalarda yaşanan gelişmeler, Amerikan siyasetinin ve medyasının İsrail'e bakışında ne kadar köklü bir değişim yaşandığını gözler önüne seriyor. Özellikle Gazze'deki çatışmaların ardından artan tansiyon, Amerikan toplumunda derin bir kutuplaşmaya yol açarken, bu durum 2024 başkanlık seçimleri öncesinde önemli bir seçmen kitlesinin tercihlerini de etkileme potansiyeli taşıyor. İsrail yanlısı ve Filistin yanlısı gruplar arasındaki gerilim, üniversite kampüslerinden Kongre koridorlarına kadar geniş bir yelpazede kendini hissettiriyor.
Gelişmenin Arka Planı: Gazze Savaşı ve Amerikan Siyaseti
ABD'de İsrail tartışmasının yeniden alevlenmesinin ana tetikleyicisi, Hamas'ın 7 Ekim 2023'te düzenlediği saldırı ve ardından İsrail'in Gazze'ye yönelik başlattığı askeri operasyondur. Bu süreç, Amerikan kamuoyunda İsrail'e verilen geleneksel desteğin sorgulanmasına neden oldu. Özellikle Demokrat Parti içinde, Başkan Joe Biden'ın İsrail'e koşulsuz destek politikasına yönelik artan bir eleştiri dalgası mevcut. Genç seçmenler ve ilerici kanat, Gazze'deki sivil kayıplar karşısında tepkili; bu durum, Biden'ın yeniden seçilme şansını zayıflatan faktörler arasında gösteriliyor.
Öte yandan, Cumhuriyetçi Parti kanadında İsrail'e destek büyük ölçüde sürüyor. Eski Başkan Donald Trump ve müttefikleri, İsrail'in güvenliğinin ABD'nin önceliği olduğunu vurgularken, Biden yönetimini İsrail'e yeterince destek vermemekle suçluyor. Bu durum, İsrail konusunun Amerikan iç siyasetinde partiler arası bir çekişme alanına dönüştüğünü gösteriyor. Kongre'de İsrail'e yönelik ek askeri yardım paketi görüşmeleri, bu kutuplaşmanın en somut örneklerinden biri. Bazı Demokrat milletvekilleri, yardımın Filistinli sivillere insani destek koşuluna bağlanmasını isterken, Cumhuriyetçiler bu tür şartların İsrail'in güvenliğini zayıflatacağını savunuyor.
Medya cephesinde de benzer bir kutuplaşma gözlemleniyor. Ana akım medya kuruluşları, Gazze'deki çatışmaları aktarırken İsrail'in bakış açısını daha fazla yansıttığı yönünde eleştirilirken; alternatif medya ve sosyal medya platformları, Filistin yanlısı seslere daha fazla alan açıyor. Bu durum, Amerikan toplumunun haber alma alışkanlıklarını ve İsrail algısını doğrudan etkiliyor. Özellikle genç nüfus, haberleri sosyal medyadan takip ettiği için, geleneksel medyadan bağımsız bir bilgi akışına maruz kalıyor. Bu da farklı nesillerin İsrail meselesine yaklaşımını belirgin biçimde farklılaştırıyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut: Orta Doğu Dengeleri Değişiyor
ABD'deki İsrail tartışması, sadece iç siyasette iz bırakmıyor; aynı zamanda ABD'nin Orta Doğu politikalarını da şekillendiriyor. Washington'ın İsrail'e verdiği desteğin sürdürülebilirliği, bölgedeki müttefikleri ve rakipleri tarafından yakından izleniyor. Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri gibi ülkeler, ABD'nin bölgedeki rolünü yeniden değerlendirirken; İran'a yakın gruplar, ABD'nin bu desteğini kendi propagandalarında kullanıyor.
Özellikle İsrail ile normalleşme süreçleri (Abraham Anlaşmaları) kapsamında umutlar yeşermişken, Gazze savaşı bu süreçlerin geleceğini belirsizliğe sürüklemiş durumda. Suudi Arabistan ile İsrail arasında olası bir normalleşme, ABD'nin arabuluculuğunda yürütülen müzakereler, savaş nedeniyle askıya alınmıştı. Amerikan yönetimi, bu sürecin yeniden başlatılması için diplomatik çaba sarf ediyor; ancak Kongre'deki ve kamuoyundaki tartışmalar, bu çabaları olumsuz etkiliyor.
Küresel ölçekte ise ABD'nin İsrail'e desteği, uluslararası kamuoyunda giderek daha fazla eleştiriliyor. Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'nda alınan ateşkes kararına ABD'nin çekimser kalması, müttefikleri arasında bile hayal kırıklığı yaratmıştı. Bu durum, ABD'nin Orta Doğu'daki liderlik rolünü ve güvenilirliğini sorgulamaya açık hale getiriyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişmeler Türkiye'yi yakından ilgilendiriyor. Türkiye, tarihsel olarak Filistin davasına destek veren ve İsrail ile ilişkileri inişli çıkışlı bir seyir izleyen bir ülke olarak, ABD'deki bu tartışmanın sonuçlarını dikkatle izliyor. Eğer ABD'de İsrail'e yönelik destek azalır ve Demokrat Parti içindeki eleştirel sesler güçlenirse, bu durum Washington'ın Orta Doğu politikasında kısmi bir yumuşamaya yol açabilir; Türkiye'nin bölgesel çıkarları açısından bu olumlu bir gelişme olabilir. Öte yandan, ABD'deki kutuplaşmanın artması, Türk-Amerikan ilişkilerinde İsrail faktörünün daha da öne çıkmasına neden olabilir. Türkiye'nin, bu değişen algı ve dengeleri dikkate alarak hem ABD hem de İsrail ile ilişkilerinde daha stratejik bir yaklaşım benimsemesi gerektiği anlaşılıyor. Bölgesel etkisi açısından, İsrail'e yönelik küresel eleştirilerin artması, Filistin davasının uluslararası arenada daha fazla destek bulmasına yardımcı olabilir; bu da Türkiye'nin savunduğu iki devletli çözüm anlayışına katkı sağlayabilir.
