ABD'de tarım dışı istihdam verisinin beklentileri aşarak güçlü bir artış kaydetmesi, doların küresel piyasalarda değer kazanmasına yol açtı. Piyasalar, bu verinin ardından ABD Merkez Bankası'nın (Fed) faiz artırım döngüsüne devam edebileceği yönünde fiyatlama yapmaya başladı. Aynı zamanda, ABD-İran barış görüşmelerindeki tıkanma jeopolitik riskleri artırarak doların güvenli liman talebini destekledi.
İstihdam Verisi Beklentileri Aştı
ABD Çalışma Bakanlığı'nın açıkladığı verilere göre, tarım dışı istihdam Haziran ayında 339 bin kişi artarak piyasa beklentisi olan 190 binin oldukça üzerinde gerçekleşti. İşsizlik oranı ise yüzde 3,7'ye yükselirken, ortalama saatlik kazançlar yıllık bazda yüzde 4,3 ile beklentilere paralel arttı. Güçlü istihdam verisi, işgücü piyasasının Fed'in faiz artırımlarına rağmen dirençli kaldığını gösterdi.
Verinin ardından dolar endeksi (DXY) yüzde 0,6 artışla 104,5 seviyesine yükseldi. Euro/dolar paritesi 1,0720'ye, sterlin/dolar ise 1,2450'ye geriledi. Gelişmekte olan ülke para birimleri de dolar karşısında değer kaybetti. Türk lirası ise dolar karşısında 23,50 seviyesinde işlem görürken, kur üzerindeki baskı devam etti.
Fed Faiz Artışı Beklentileri Canlandı
CME FedWatch verilerine göre, piyasalar Temmuz ayında 25 baz puanlık bir faiz artışını yüzde 86 olasılıkla fiyatlarken, yıl sonuna kadar bir faiz artışı daha beklentisi yüzde 50'ye yükseldi. Fed yetkilileri, enflasyonla mücadelede daha fazla adım atılması gerektiğini vurgularken, güçlü istihdam verisi bu görüşü destekledi. Atlanta Fed Başkanı Raphael Bostic, enflasyonun hedefe dönmesi için faizlerin daha uzun süre yüksek kalması gerekebileceğini belirtti.
Ancak piyasalarda resesyon endişeleri de tamamen ortadan kalkmış değil. Bazı analistler, istihdam piyasasındaki toparlanmanın Fed'in agresif faiz artışlarını tetikleyebileceği ve ekonominin yavaşlamasına yol açabileceği uyarısında bulunuyor.
ABD-İran Görüşmelerinde Tıkanma
Dolardaki yükselişte bir diğer etken ise jeopolitik gelişmeler oldu. ABD ve İran arasında nükleer anlaşma ve bölgesel gerilimlerin azaltılmasına yönelik yürütülen dolaylı görüşmelerde ilerleme sağlanamadı. Tarafların pozisyonlarındaki katılık, anlaşma umutlarını zayıflatırken, petrol fiyatlarında yukarı yönlü baskı oluşturdu. Brent petrol varil fiyatı 75 doların üzerinde seyrediyor. Artan jeopolitik riskler, yatırımcıları güvenli liman varlıklara yöneltti ve doları destekledi.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD'de güçlü istihdam verisi ve artan faiz beklentileri, gelişmekte olan ülke para birimleri üzerinde baskıyı artırıyor. Türk lirası da dolar karşısında değer kaybederken, ithalat faturası ve döviz borcu yüksek olan Türkiye ekonomisi için bu durum olumsuz. Faiz artışı beklentileri, Fed'in para politikasını sıkılaştırması durumunda sermaye çıkışlarını hızlandırabilir ve TL üzerindeki baskıyı artırabilir. Ayrıca, ABD-İran görüşmelerindeki tıkanma, Türkiye'nin komşusu İran'la ilişkileri ve enerji maliyetleri açısından yakından takip edilmeli. Petrol fiyatlarındaki olası yükseliş, cari açığı büyütebilir ve enflasyonu tetikleyebilir.
