ABD Kongresi'nde Çarşamba günü düzenlenen bir oturumda, Çin'in ilaç tedarik zincirleri, mali dolandırıcılık ve veri gizliliği alanlarında Amerikalı yaşlılara yönelik ciddi bir tehdit oluşturduğu vurgulandı. Oturumda konuşan milletvekilleri ve tanıklar, bu tehditleri ulusal güvenlik meselesi olarak tanımladı. Çin'in, ABD'nin yaşlı nüfusunu hedef alan stratejik bir yaklaşım izlediği belirtilirken, özellikle reçeteli ilaçların temininde Çin'e bağımlılığın yarattığı riskler masaya yatırıldı. Oturumda, "50 yıl önce Sovyetler Birliği'ne asla vermeyeceğimiz türden bir erişimi bugün Çin'e veriyoruz" ifadeleri kullanıldı.
Gelişmenin arka planı: İlaç tedarik zincirinden veri korsanlığına
Oturumda, Çin'in ABD'deki yaşlı vatandaşlara yönelik tehditlerinin çeşitli boyutları ele alındı. İlaç tedarik zincirinde Çin'e bağımlılık, kritik ilaçların kesintisiz temini açısından endişe yaratıyor. ABD'de kullanılan reçeteli ilaçların aktif bileşenlerinin büyük bir kısmı Çin'den ithal ediliyor. Bu durum, Çin'in ilaç akışını durdurması halinde ABD'de ciddi bir ilaç kıtlığına yol açabileceği uyarısını beraberinde getirdi.
Mali dolandırıcılık konusunda ise, Çin merkezli çetelerin ABD'li yaşlıları hedef alan telefon ve e-posta dolandırıcılıkları dikkat çekiyor. Federal Soruşturma Bürosu (FBI) verilerine göre, sadece 2022 yılında bu tür dolandırıcılıklarda yaşlı Amerikalılar 3 milyar doların üzerinde kayıp yaşadı. Oturumda, bu dolandırıcılıkların arkasındaki ağların büyük ölçüde Çin'de faaliyet gösterdiği ve kolluk kuvvetlerinin bu ağları çökertmekte zorlandığı belirtildi.
Veri gizliliği ise bir diğer kritik başlık oldu. Çin teknoloji şirketlerinin, ABD'deki yaşlılara yönelik sağlık cihazları ve akıllı ev teknolojileri aracılığıyla hassas kişisel verileri topladığına dair kanıtlar sunuldu. Bu verilerin Çin istihbaratıyla paylaşılabileceği endişesi dile getirildi.
Bölgesel ve küresel boyut: Stratejik rekabetin yeni cephesi
Çin'in bu tehditleri, ABD-Çin stratejik rekabetinin yeni bir cephesi olarak değerlendiriliyor. Uzmanlara göre, Çin yumuşak güç ve ekonomik bağımlılık yoluyla ABD'ye karşı asimetrik bir avantaj elde etmeye çalışıyor. İlaç tedarik zinciri bağımlılığı, ABD'nin tıbbi alandaki kırılganlığını ortaya koyarken, mali dolandırıcılık ve veri hırsızlığı Çin'in siber savaş kapasitesinin bir parçası olarak görülüyor.
Oturumda ayrıca, bu tehditlerin sadece ABD ile sınırlı olmadığı, benzer risklerin Avrupa ülkeleri ve diğer batılı müttefikler için de geçerli olduğu vurgulandı. Çin'in küresel ilaç tedarik zincirindeki hakimiyeti, pandemi döneminde daha da belirginleşmişti. ABD Kongresi'nde iki partili bir gruplaşma, Çin'in bu alandaki etkisini azaltmak için yeni yasalar üzerinde çalıştıklarını duyurdu.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye'nin ilaç tedarik zincirinde Çin'e olan bağımlılığını yeniden değerlendirmesi gerektiğini gösteriyor. Türkiye de benzer şekilde aktif farmasötik bileşenlerin büyük kısmını Çin'den ithal ediyor. ABD'nin bu konuda attığı adımlar, Türkiye için erken uyarı niteliği taşıyor. Ayrıca, Çin merkezli mali dolandırıcılık ağlarının hedefinde Türkiye'nin de olabileceği düşünülürse, siber güvenlik ve dolandırıcılıkla mücadele konularında işbirliği ve önlemler gündeme gelebilir. NATO müttefiki olarak Türkiye, ABD'nin bu alandaki politikalarını yakından izlemeli ve ulusal güvenlik stratejisini buna göre güncellemelidir.
