ABD'de 2024 başkanlık seçimleri için kritik bir aşamaya gelinirken, bu hafta Salı günü beş eyalet ve bölgede ön seçimler yapılacak. Alabama, Kaliforniya, Oklahoma, Georgia ve başkent Washington DC'de düzenlenecek olan bu seçimler, hem Demokrat hem de Cumhuriyetçi Parti'nin aday belirleme sürecinde önemli bir dönüm noktası olarak görülüyor. Özellikle Georgia ve Kaliforniya gibi büyük eyaletlerdeki sonuçlar, yarışın gidişatını belirleyebilir.
Ön seçimlerin arka planı ve önemi
ABD'de başkanlık seçimlerine giden yolda ön seçimler, partilerin resmi adaylarını belirlemesi açısından hayati öneme sahiptir. Bu yıl, Demokrat Parti'de mevcut Başkan Joe Biden'ın yeniden adaylığı neredeyse kesinleşmiş durumda. Ancak Cumhuriyetçi Parti'de eski Başkan Donald Trump ile eski Güney Carolina Valisi Nikki Haley arasındaki yarış daha rekabetçi geçiyor. Geçtiğimiz haftalarda yapılan ön seçimlerde Trump açık ara önde gitse de Haley, özellikle moderat seçmenler ve bağımsızlar arasında destek toplamaya devam ediyor. Bu haftaki oylamalar, Trump'ın rakibini tamamen saf dışı bırakıp bırakamayacağını gösterecek.
Georgia, 2020 seçimlerinde Biden'ın kıl payı kazandığı bir eyalet olarak öne çıkıyor. Bu nedenle her iki parti de Georgia'ya büyük yatırım yapıyor. Kaliforniya ise en fazla delegeye sahip eyaletlerden biri; burada alınacak sonuçlar, adayların delegelerini toplama hızını etkileyecek. Oklahoma ve Alabama'da ise Cumhuriyetçi seçmenlerin ağırlıklı olduğu biliniyor. Washington DC'deki ön seçim ise Demokratlar'ın kalesi olarak görülüyor.
Bölgesel ve küresel boyut
ABD'deki ön seçimler, yalnızca Amerikan siyasetini değil, küresel dengeleri de etkileme potansiyeline sahip. Dünyanın en büyük ekonomisi ve askeri gücü olan ABD'nin bir sonraki başkanı, uluslararası ilişkilerden ticarete, iklim değişikliğinden güvenlik politikalarına kadar birçok alanda belirleyici olacak. Özellikle Trump'ın yeniden başkan seçilmesi halinde NATO ve Avrupa güvenliği konusunda radikal değişiklikler beklenirken, Biden'ın ikinci dönemi ise mevcut politikaların devamı anlamına gelecek.
Georgia gibi kritik eyaletlerdeki sonuçlar, aynı zamanda Amerikan toplumundaki kutuplaşmayı da gözler önüne serebilir. Seçim güvenliği ve oy verme hakları konusundaki tartışmalar, özellikle Georgia'da yoğunlaşmış durumda. Bunun yanı sıra, Asya-Pasifik bölgesinde Çin ile rekabet, Orta Doğu'da İsrail-Filistin çatışması ve Ukrayna-Rusya savaşı gibi konular, ABD başkanının tutumuna göre şekillenecek.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD ön seçimleri, Türkiye açısından da yakından izlenmelidir. ABD-Türkiye ilişkileri, özellikle F-35 programı, Suriye politikası ve Doğu Akdeniz'deki gelişmeler bağlamında kritik bir dönemden geçmektedir. Trump döneminde inişli çıkışlı bir seyir izleyen ilişkiler, Biden döneminde daha öngörülebilir ancak gergin bir hal almıştır. Ön seçim sonuçları, hangi adayın daha güçlü çıkacağını gösterecek ve Türkiye'nin Washington ile olan diplomasisini buna göre şekillendirmesi gerekecektir. Özellikle Georgia gibi eyaletlerdeki Türk diasporasının oy potansiyeli de dikkate alındığında, bu seçimlerin Türkiye'ye yansımaları dolaylı da olsa hissedilecektir.
