ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri (CDC), ülkede Cyclospora cayetanensis adlı parazitin neden olduğu bağırsak enfeksiyonu vakalarının 2019 yılındaki 4.703'lük rekoru geride bırakarak yeni bir zirveye ulaştığını duyurdu. Sağlık yetkilileri, özellikle yaz aylarında artış gösteren vakaların büyük ölçüde kontamine taze meyve ve sebzelerden kaynaklandığını belirtiyor. Salgının kaynağını belirlemek için eyaletler arası iş birliği yürütülürken, halka çiğ gıdaları tüketmeden önce iyice yıkamaları tavsiye ediliyor.
Artan vakalar ve sağlık sistemi üzerindeki baskı
Cyclosporiasis, genellikle sulu ishal, karın krampları, mide bulantısı ve iştah kaybı gibi belirtilerle seyreden bir paraziter enfeksiyon. Belirtilerin ortaya çıkışı maruziyetten bir hafta sonra başlıyor ve tedavi edilmezse haftalarca sürebiliyor. CDC verilerine göre bu yıl şimdiye kadar 48 eyalette 5.000'den fazla vaka tespit edilirken, hastaneye yatış oranı da geçmiş yıllara kıyasla arttı. Özellikle bağışıklık sistemi zayıf bireylerde ve çocuklarda enfeksiyonun daha ağır seyrettiği bildiriliyor.
Uzmanlar, salgının yayılmasında küresel gıda tedarik zincirindeki zafiyetlere dikkat çekiyor. Cyclospora parazitinin genellikle tropik ve subtropik bölgelerde görülmesine rağmen, ithal meyve ve sebzeler yoluyla ABD'ye taşındığı düşünülüyor. Geçmişte Meksika, Guatemala ve Peru kaynaklı kontamine ürünlerin salgınlara yol açtığı biliniyor.
Küresel gıda güvenliği endişeleri
Cyclosporiasis salgını, gıda güvenliği denetimlerinin önemini bir kez daha ortaya koydu. ABD Gıda ve İlaç Dairesi (FDA), ithal ürünlerde parazit taramasını artırırken, üretici ülkelerde hijyen standartlarının iyileştirilmesini talep ediyor. Dünya Sağlık Örgütü (WHO) de benzer vakaların diğer yüksek gelirli ülkelerde de arttığını belirterek, küresel bir izleme ağı kurulması çağrısı yapıyor.
Salgından en çok etkilenen eyaletler arasında Teksas, Florida ve New York bulunuyor. CDC, vakaların pik yaptığı dönemde tüketilen gıdaların geriye dönük takibini sürdürürken, halka marketlerde paketlenmiş taze ürünleri bile mutlaka yıkamaları uyarısında bulunuyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, küresel gıda ticaretinde hijyen standartlarının ne kadar kritik olduğunu bir kez daha gösteriyor. Türkiye, özellikle yaş meyve-sebze ihracatında önemli bir oyuncu olduğundan, ABD'deki bu salgının benzer ithalat denetimlerine yol açması muhtemel. Türk ihracatçılarının, uluslararası gıda güvenliği protokollerine titizlikle uyması ve ürünlerini parazit kontaminasyonuna karşı test etmesi, pazara erişim avantajını korumak için hayati önem taşıyor. Ayrıca, Türkiye'nin kendi iç tüketiminde de benzer bir salgın riskine karşı Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı'nın denetimleri sıkılaştırması akıllıca olacaktır.
