ABD Yüksek Mahkemesi, Hawaii eyaletinin kamuya açık alanların çoğunda ve özel mülklerde silah taşınmasını kısıtlayan yasasını anayasaya aykırı bularak iptal etti. Mahkeme, 2026 yılının Şubat ayında verdiği kararla, İkinci Anayasa Değişikliği'nin (silahlanma hakkı) eyalet düzeyindeki sınırlamaların önüne geçtiğine hükmetti. Hawaii yasası, plajlar, parklar, toplu taşıma araçları ve mülk sahibinin izni olmadan özel işletmeler dahil olmak üzere birçok yerde silah taşımayı yasaklıyordu. Karar, muhafazakar yargıçların çoğunlukta olduğu 6-3'lük bir oylamayla alındı.
Kararın Arka Planı ve Hukuki Gerekçe
Yüksek Mahkeme, Hawaii yasasının bireylerin silah taşıma hakkını aşırı derecede kısıtladığına ve bu nedenle İkinci Değişiklik'e aykırı olduğuna karar verdi. Mahkeme, 2008'deki District of Columbia v. Heller ve 2022'deki New York State Rifle & Pistol Association v. Bruen davalarında olduğu gibi, silahlanma hakkının geniş yorumlanması gerektiğini vurguladı. Hawaii eyaleti, sıkı silah yasalarının suç oranlarını düşürdüğünü savunsa da mahkeme, bu tür kısıtlamaların anayasal hakları ihlal ettiği gerekçesiyle yasayı iptal etti. Karar, Hawaii Adaları'nda silah taşıma izni almayı neredeyse imkansız hale getiren bir yasağı hedef alıyordu. Eyalet yetkilileri, şimdi yeni bir yasal düzenleme yapmak zorunda kalacaklarını belirtiyor.
Muhalefet şerhinde ise liberal yargıçlar, kararın kamu güvenliğini tehlikeye attığını ve eyaletlerin kendi silah düzenlemelerini yapma yetkisini zayıflattığını ifade etti. Özellikle Hawaii gibi turistik bölgelerde, silah taşımanın artmasıyla turistlerin ve yerel halkın güvenliğinin risk altına girebileceği endişesi dile getirildi. Yargıç Sonia Sotomayor, yazdığı muhalefet şerhinde, "Bu karar, eyaletlerin halk sağlığını koruma çabalarını baltalamaktadır" ifadelerini kullandı.
Ulusal ve Bölgesel Yansımalar
Yüksek Mahkeme'nin bu kararı, ABD genelinde silah kontrolü tartışmalarını yeniden alevlendirdi. NRA gibi silah savunucusu gruplar kararı memnuniyetle karşılarken, silah kontrolü yanlısı örgütler endişelerini dile getirdi. Karar, eyaletlerin benzer kısıtlamalarının da mahkemede sorgulanmasına yol açabilir. New York, California ve New Jersey gibi eyaletlerdeki sıkı silah yasaları da benzer hukuki zorluklarla karşı karşıya kalabilir. Hawaii'nin yanı sıra, Guam ve diğer ABD topraklarında da benzer yasaların iptali gündeme gelebilir. Kararın ardından, Hawaii'de silah satışlarında kısa sürede artış gözlemlendi.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD Yüksek Mahkemesi'nin bu kararı, doğrudan Türkiye'yi ilgilendirmese de, küresel ölçekte silahlanma ve güvenlik politikalarına ilişkin önemli bir emsal teşkil etmektedir. Türkiye'de silah taşıma ruhsatı ve mülkiyeti sıkı kurallara bağlıdır; bu bağlamda ABD'deki gelişmeler, Türkiye'deki silah kontrolü tartışmalarına ışık tutabilir. Ayrıca, ABD'de silah erişiminin kolaylaşması, uluslararası silah kaçakçılığı ve terörizm riskleri bağlamında izlenmelidir. Türkiye, İçişleri Bakanlığı aracılığıyla kendi silah düzenlemelerini sıkı tutmaya devam ederken, ABD'deki bu serbestleşme, özellikle ABD'ye seyahat eden Türk vatandaşları ve diplomatik personel için güvenlik risklerini artırabilir. Bu nedenle, Dışişleri Bakanlığı'nın seyahat uyarılarını güncellemesi gerekebilir.
