ABD Ticaret Temsilcisi Jamieson Greer, Cuma günü sona erecek olan geçici gümrük vergilerinin ardından yaklaşık 60 ticaret ortağına yeni tarifeler getirilebileceği sinyalini verdi. Greer, Temsilciler Meclisi Yollar ve Araçlar Komitesi'nde yaptığı açıklamada, Başkan Donald Trump'ın 2018-2019 döneminde ulusal güvenlik gerekçesiyle uygulamaya koyduğu çelik ve alüminyum tarifelerinin süresinin dolmasının ardından kapsamlı bir değerlendirme yapılacağını belirtti. Bu değerlendirme sonucunda, ABD'nin ticaret açığı verdiği ve ulusal güvenlik riski oluşturduğu düşünülen ülkelere yeni vergiler getirilmesi gündemde.
Tarifelerin süresi doluyor, yeni dönem başlıyor
Trump yönetimi, 2018 yılında çelik ve alüminyum ithalatına sırasıyla yüzde 25 ve yüzde 10 oranında gümrük vergisi getirmişti. Bu vergiler, ABD'nin ticaret ortaklarıyla yaptığı müzakereler sonucunda birçok ülke için geçici olarak askıya alınmıştı. Ancak bu geçici muafiyetlerin süresi 1 Aralık 2023 Cuma günü doluyor. Greer, komite üyelerine yaptığı açıklamada, "Başkan, ticaret politikamızın tüm Amerikan işçilerine fayda sağlayacak şekilde yeniden düzenlenmesi konusunda kararlı. Mevcut tarifelerin süresinin dolması, bunu yeniden değerlendirmek için bir fırsat sunuyor" ifadelerini kullandı.
Greer, yeni tarifelerin hedefinde özellikle ABD'ye karşı büyük ticaret fazlası veren ülkelerin olduğunu ima etti. Listenin 60 ülkeyi kapsadığı ve bu ülkelerle ticari ilişkilerin yeniden gözden geçirileceği belirtiliyor. Uzmanlar, bu hamlenin özellikle Çin, Almanya, Japonya ve Güney Kore gibi büyük ihracatçıları etkileyeceğini öngörüyor. ABD Ticaret Temsilciliği, yeni tarifelerin hangi ürün gruplarını kapsayacağına dair henüz resmi bir açıklama yapmadı ancak çelik ve alüminyumun yanı sıra otomotiv, elektronik ve ilaç sektörlerinin de hedef alınabileceği konuşuluyor.
Küresel ticaret savaşları yeniden mi alevleniyor?
ABD'nin bu hamlesi, küresel ticaret savaşlarının yeniden alevlenebileceği endişelerini beraberinde getiriyor. Trump döneminde başlatılan ticaret savaşları, özellikle Çin ile ABD arasında büyük bir gerilime yol açmış, iki ülke karşılıklı olarak yüz milyarlarca dolarlık ürüne ek vergiler getirmişti. Biden yönetimi ise bu politikaların birçoğunu devralmış, hatta bazı alanlarda daha da sertleştirmişti. Ancak bu yeni tarifeler, Biden yönetiminin de ticaret korumacılığından vazgeçmediğini gösteriyor.
Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ) ve Uluslararası Para Fonu (IMF) gibi kuruluşlar, ticaret savaşlarının küresel ekonomik büyümeye zarar verdiği konusunda uyarılarda bulunuyor. DTÖ, geçtiğimiz hafta yayımladığı raporda, ticaret kısıtlamalarının 2024 yılında küresel GSYH'yi yüzde 0,8 oranında düşürebileceğini tahmin ediyor. ABD'nin yeni tarifeleri, bu olumsuz etkileri daha da derinleştirebilir. Özellikle gelişmekte olan ülkeler, bu durumdan en fazla etkilenecek kesim olarak öne çıkıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD'nin yeni tarife hamlesi, Türkiye'yi doğrudan hedef almasa bile dolaylı etkiler yaratabilir. Türkiye, ABD'ye özellikle çelik, tekstil ve otomotiv yan sanayi ürünleri ihraç ediyor. 2018'deki tarifelerden en çok etkilenen ülkelerden biri olan Türkiye, o dönemde ihracatında ciddi kayıplar yaşamıştı. Yeni tarifelerin kapsamına Türkiye'nin de girmesi durumunda, özellikle çelik ve alüminyum sektörleri yeniden zor günler geçirebilir. Öte yandan, ABD'nin Çin'e yönelik tarifeleri, Türkiye'yi bazı sektörlerde alternatif tedarikçi konumuna getirebilir. Ancak bu fırsatın değerlendirilmesi için Türkiye'nin ABD ile ticari diyaloğunu güçlendirmesi ve olası müzakere masalarında yer alması kritik önem taşıyor.
