ABD Kongresi'nde, yaz saati uygulamasının kalıcı hale getirilmesini öngören yasa tasarısı, saatlerin geri alınacağı 1 Kasım'dan önce oylanabilir. Ancak yasa yapıcılar, bu değişikliğin sonbaharda saatlerin geri alınmasından önce yasalaşıp yasalaşmayacağı konusunda bölünmüş durumda. Senato'da Mart ayında kabul edilen ancak Temsilciler Meclisi'nde takılı kalan Güneş Işığı Koruma Yasası, ülke genelinde saat uygulamasında köklü bir değişiklik öngörüyor.
Güneş Işığı Koruma Yasası'nın içeriği ve mevcut durumu
Güçlü bir iki partili destekle Senato'dan geçen yasa, Kasım 2023'ten itibaren yaz saati uygulamasını kalıcı hale getirmeyi amaçlıyor. Bu, Amerikalıların her yıl mart ayında saatlerini bir saat ileri, kasım ayında ise bir saat geri almasını gerektiren mevcut sistemi sona erdirecek. Tasarı, Senato'da Cumhuriyetçi ve Demokrat senatörlerin ortak desteğiyle kabul edilmişti; ancak Temsilciler Meclisi'nde henüz bir ilerleme kaydedilmedi. Meclis Başkanı Nancy Pelosi, konuyla ilgili henüz net bir tutum sergilemezken, bazı milletvekilleri uygulamanın kış aylarında güneş ışığından daha fazla yararlanmayı sağlayacağını savunuyor.
Ancak uzmanlar, yaz saati uygulamasının kalıcı hale getirilmesinin özellikle kış aylarında bazı eyaletlerde sabah saatlerinde karanlıkla sonuçlanabileceği konusunda uyarıyor. Özellikle kuzey eyaletlerinde, güneşin doğuşu yerel saatle 9'a kadar gecikebilir. Bu durum, okul çocuklarının sabah karanlıkta okula gitmesine ve işe gidenlerin güne doğmadan başlamasına neden olabilir. Muhalifler, bu durumun trafik kazalarını artırabileceğini ve sağlık sorunlarına yol açabileceğini belirtiyor.
Yasa, eyaletlere kendi saat uygulamalarını belirleme konusunda da esneklik tanıyor. Hawaii ve Arizona'nın büyük bölümü, yaz saati uygulamasını zaten uygulamıyor. Amerikan Samoası, Guam, Kuzey Mariana Adaları, Porto Riko ve ABD Virjin Adaları gibi bazı denizaşırı bölgeler de bu uygulamaya dahil değil. Yasanın yürürlüğe girmesi halinde, bu bölgeler de kendi kararlarını verebilecek.
Kongre'deki görüşmeler ve oylama takvimi
Temsilciler Meclisi Enerji ve Ticaret Komitesi Başkanı Frank Pallone, yasa tasarısının önümüzdeki haftalarda komitede ele alınacağını ve 1 Kasım'dan önce genel kurula getirilebileceğini söyledi. Ancak bazı milletvekilleri, bu kadar önemli bir değişikliğin aceleye getirilmemesi gerektiğini savunuyor. Cumhuriyetçi milletvekili Tom Reed, konunun daha fazla çalışma gerektirdiğini ve halkın görüşlerinin alınmasının önemli olduğunu vurguladı. Anketler, Amerikalıların yaklaşık üçte ikisinin yaz saati uygulamasının kalıcı hale getirilmesini desteklediğini gösteriyor.
Eğer yasa bu yıl yasalaşmazsa, saatler 1 Kasım'da tekrar geri alınacak ve mevcut sistem bir süre daha devam edecek. Tasarının önümüzdeki yıl yeniden gündeme gelmesi bekleniyor. Bazı eyaletler ise federal beklemeksizin kendi başlarına harekete geçmeyi değerlendiriyor. Geçtiğimiz yıllarda birçok eyalet, yaz saati uygulamasını kalıcı hale getirmek için yasa tasarıları sunmuş ancak federal düzenleme nedeniyle bu girişimler sonuçsuz kalmıştı.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD'deki bu gelişme, Türkiye'de de zaman zaman gündeme gelen saat uygulaması tartışmalarını hatırlatıyor. Türkiye, 2016 yılında kalıcı yaz saati uygulamasına geçmiş ve bu karar kamuoyunda tartışmalara yol açmıştı. ABD'nin kararı, küresel piyasalarda işlem saatlerini etkileyebileceği için Türk ekonomisi açısından dolaylı öneme sahip. Özellikle enerji tasarrufu ve iş verimliliği konularındaki deneyimler, Türkiye'nin kendi uygulamasını gözden geçirmesine katkı sağlayabilir. Ayrıca, ABD ile ticari ilişkilerde saat farklarından kaynaklanan uyum sorunlarının yeniden değerlendirilmesi gerekebilir.
