ABD'de sendikalar ve sivil toplum kuruluşları, yabancı öğrenci ve gazetecilerin vize sürelerini sınırlayan yeni düzenlemenin iptali için federal mahkemede dava açtı. 15 Eylül'de yürürlüğe giren kurala göre, öğrenci ve değişim vizesi sahipleri en fazla dört yıl, gazetecilik vizesiyle ülkeye gelenler ise yalnızca 240 gün kalabilecek. Davacılar, bu düzenlemenin anayasaya aykırı olduğunu ve özellikle Türkiye gibi gelişmekte olan ülkelerden gelen öğrencileri olumsuz etkilediğini savunuyor.
Gelişmenin arka planı
Yeni vize kuralı, ABD İç Güvenlik Bakanlığı tarafından hazırlanan bir tebliğle duyuruldu. Bakanlık, kuralın göçmenlik sistemini daha öngörülebilir hale getirmeyi ve ülkede yasadışı kalışları engellemeyi amaçladığını belirtti. Ancak eleştirmenler, bu adımın ABD'nin dünyaya açılan kapısını daralttığını ve uluslararası öğrencilerin ülkeye olan ilgisini azalttığını ifade ediyor.
Özellikle M ve J vizesiyle ülkeye gelen öğrenciler için getirilen dört yıl sınırı, bazı programların süresinin yetersiz kalmasına neden olabilir. Örneğin doktora çalışmaları genellikle dört yıldan uzun sürüyor. Ayrıca, gazetecilik vizesi kapsamında ABD'de görev yapan basın mensuplarının yalnızca 240 gün kalabilmesi, medya kuruluşlarının işleyişini zorlaştıracak.
Bölgesel ve küresel boyut
ABD, uluslararası öğrenciler için en popüler destinasyonlardan biri olmaya devam ediyor. Bu kural, dünya genelindeki öğrenci hareketliliğini etkileyebilir ve ABD'nin yumuşak gücüne gölge düşürebilir. Özellikle Çin ve Hindistan gibi ülkelerden gelen öğrenci sayısının yüksek olduğu düşünüldüğünde, bu kısıtlamanın küresel eğitim pazarında yeni dengeler oluşturabileceği belirtiliyor.
Davayı açan gruplar arasında Uluslararası Öğrenci Derneği ve Basın Özgürlüğü Savunucuları gibi kuruluşlar yer alıyor. Davacılar, kuralın keyfi ve ayrımcı olduğunu, ayrıca idari usullere aykırı şekilde aceleyle yürürlüğe konduğunu iddia ediyor. Mahkeme sürecinin aylarca sürebileceği ve bu süreçte kuralın askıya alınabileceği ifade ediliyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, ABD'ye en çok öğrenci gönderen ülkeler arasında yer alıyor. Türk öğrencilerin büyük bölümü lisansüstü eğitim için ABD'yi tercih ediyor ve bu kural, özellikle doktora öğrencilerini doğrudan etkileyebilir. Ayrıca, Türk basın mensuplarının ABD'deki görev süreleri kısalacak. Uzmanlar, bu durumun Türkiye-ABD arasındaki akademik ve kültürel alışverişi olumsuz etkileyebileceğini ve İki ülke arasındaki stratejik iş birliğine zarar verebileceğini belirtiyor.
