2025 yılında ABD vatandaşlığından çıkanların sayısı yaklaşık 5 bine ulaşarak son yılların en yüksek seviyesine çıktı. IRS (Internal Revenue Service) verilerine göre, geçen yıl 4.978 kişi ABD vatandaşlığından resmen ayrıldı. Bu sayı, bir önceki yıla göre yüzde 30 artış gösterdi ve 2020'den bu yana en yüksek rakam olarak kayıtlara geçti. Uzmanlar, artışta vergi yükümlülükleri, siyasi kutuplaşma ve ABD'deki sosyal iklimin etkili olduğunu belirtiyor.
Artan Vergi Yükü ve Bürokrasi
ABD, vatandaşlarının nerede yaşarsa yaşasın gelir vergisi beyan etmesini zorunlu kılan birkaç ülkeden biri. Yurt dışında yaşayan Amerikalılar, çifte vergilendirme riski ve karmaşık beyanname süreçleri nedeniyle sık sık şikayetçi oluyor. Özellikle FATCA (Foreign Account Tax Compliance Act) yasası, yabancı banka hesaplarının bildirilmesini zorunlu kılarak yurt dışındaki vatandaşlar için ek külfet getiriyor. Vergi danışmanlık firmaları, vatandaşlıktan çıkma başvurularında bu yıl belirgin bir artış olduğunu doğruluyor.
Vatandaşlıktan ayrılanların çoğunluğu Kanada, İsviçre, Birleşik Krallık ve Almanya gibi ülkelerde yaşayanlar. Ancak son dönemde Asya ve Orta Doğu'da yaşayan Amerikalılar arasında da talep artmış durumda. IRS, başvuru sürecinin tamamlanmasının birkaç ay sürebildiğini ve çıkış ücretinin 2.350 dolar olduğunu açıkladı.
Siyasi ve Sosyal Nedenler
Vergi faktörü kadar, ABD'deki siyasi kutuplaşma, silahlı şiddet olayları ve sağlık sistemi endişeleri de vatandaşlıktan çıkışta etkili oluyor. Anketler, özellikle liberalleşen eyaletlerde yaşayan muhafazakar Amerikalıların daha fazla göç etme eğiliminde olduğunu gösteriyor. Ancak vatandaşlıktan çıkmak, ABD'ye seyahat kısıtlamaları ve vize zorunluluğu gibi dezavantajlar da getiriyor. ABD, vatandaşlıktan çıkanlara yeşil kart başvurusunda bulunma hakkı tanımıyor.
Küresel çapta ise bu trend, ABD'nin uluslararası cazibesindeki değişimin bir işareti olarak yorumlanıyor. Geçmişte ABD vatandaşlığı bir ayrıcalık olarak görülürken, artan sorumluluklar ve yaşam kalitesi endişeleri bu algıyı değiştiriyor. Uzmanlar, önümüzdeki yıllarda da vatandaşlıktan çıkışların yüksek seviyelerde kalacağını öngörüyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD vatandaşlığından çıkışların artması, küresel bir eğilimin yansıması olmakla birlikte, Türkiye'ye doğrudan yansıması sınırlı kalıyor. Ancak bu durum, yüksek vergi oranları ve bürokratik engellerin vatandaşlık bağlarını zayıflattığını gösteriyor. Türkiye'de de benzer eleştiriler zaman zaman gündeme geliyor. Öte yandan, bu göç eğilimi, uluslararası iş gücü ve yatırımcı hareketliliğinde değişim yaratabilir. Özellikle Türkiye'nin vatandaşlık karşılığı yatırım programı gibi uygulamalar, bu tür küresel dalgalanmalardan etkilenebilir. ABD'deki siyasi kutuplaşmanın Türk diasporasına etkisi ise takip edilmesi gereken bir konu.
