Meksika'nın Sinaloa eyaletinin valisi Rubén Rocha Moya, ABD'nin uyuşturucu karteli ile bağlantılı olduğu yönündeki suçlamalarının ardından, görevine iade edilmesinden sadece bir gün sonra tekrar istifa etti. Bu ani karar, Sinaloa'nın en güçlü uyuşturucu kartellerinden biri olan Sinaloa Karteli'nin faaliyet gösterdiği bölgede siyasi krizi derinleştirdi. Rocha Moya'nın, 2021'de seçilmesinden bu yana kartelle mücadelede yetersiz kaldığı eleştirileri yükseliyordu. Ancak bu kez istifa, sadece muhalefetten değil, kendi partisi Morena'dan da gelen yoğun baskı sonrası gerçekleşti.
Gelişmenin Arka Planı
Rubén Rocha Moya, Sinaloa'nın başkenti Culiacán'da düzenlenen bir törenle görevine başlamıştı. Ancak ABD Adalet Bakanlığı'nın (DOJ) geçtiğimiz haftalarda yayınladığı rapor, valiyi uyuşturucu kaçakçılığına göz yummakla ve hatta kartel liderlerine doğrudan yardım etmekle suçluyordu. Raporda, Rocha Moya'nın, kartelin operasyonlarına karıştığına dair güçlü kanıtlar bulunduğu belirtildi. Bu suçlamalar, Meksika'da kamuoyunda büyük yankı uyandırdı; birçok kişi, valinin istifa etmesi gerektiğini savundu.
Rocha Moya, ilk olarak iki hafta önce görevinden geçici olarak ayrıldığını açıklamıştı. Ancak dün, resmi bir törenle yeniden göreve döndüğünü duyurdu. Bu dönüş, hem muhalefet partileri hem de Morena içinden sert tepkilerle karşılandı. Morena'nın önde gelen isimlerinden, eski Dışişleri Bakanı Marcelo Ebrard, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, "Bu durum, halkın güvenini zedeliyor; derhal ve şeffaf bir soruşturma yapılmalı" ifadelerini kullandı. Ayrıca, Meksika Devlet Başkanı Claudia Sheinbaum'un da Rocha Moya'ya istifa etmesi konusunda baskı yaptığı bildirildi.
Sheinbaum'un, Morena'nın içindeki bu krizi çözmek için Rocha Moya ile görüştüğü ve istifasını kabul ettiği belirtiliyor. Valilik makamından yapılan kısa açıklamada, "Vali Rocha Moya, sağlık sorunları nedeniyle görevinden ayrıldı" denildi. Ancak bu gerekçenin, suçlamaların gölgesinde gerçekçi bulunmadığı yorumları yapılıyor. Rocha Moya'nın yerine, eyalet hükümeti sekreteri Enrique Inzunza'nın vekalet etmesi bekleniyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Bu olay, sadece Meksika'nın iç siyasetini değil, aynı zamanda ABD-Meksika ilişkilerini de yakından ilgilendiriyor. ABD, özellikle fentanil krizinin gölgesinde, Meksika hükümetine uyuşturucu kartelleriyle mücadelede daha sert önlemler alması yönünde sürekli baskı yapıyor. Rocha Moya'nın istifası, bu baskının bir sonucu olarak yorumlanabilir. ABD'li yetkililer, Meksikalı yetkililerin kartellere karşı daha etkin adımlar atmasını bekliyor. Bu durum, iki ülke arasındaki güvenlik iş birliğini de etkileyebilir.
Öte yandan, Sinaloa Karteli'nin küresel uyuşturucu ticaretindeki rolü düşünüldüğünde, bu olayın sadece bölgesel değil, uluslararası boyutu da bulunuyor. Kartelin, ABD'ye büyük miktarda fentanil ve diğer uyuşturucuları soktuğu biliniyor. Bu nedenle, Rocha Moya'nın istifası, küresel uyuşturucu kaçakçılığıyla mücadelede önemli bir gelişme olarak görülüyor. Ancak uzmanlar, bu tür istifaların kartellerin gücünü azaltmadığını, aksine sistemin derinliklerine işlemiş bir yapının olduğunu vurguluyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, uyuşturucu kaçakçılığıyla mücadelede uluslararası iş birliğini güçlendirmeye çalışırken, bu tür gelişmeler, küresel uyuşturucu ticaretinin ne kadar karmaşık ve siyasi boyutlarının ne kadar derin olduğunu gösteriyor. Türkiye'nin, Meksika ile doğrudan bir sınırı olmamakla birlikte, uyuşturucu kaçakçılığıyla mücadelede benzer zorluklarla karşılaştığı biliniyor. Bu durum, Türkiye'nin uluslararası operasyonlarda iş birliğini artırması gerektiğini ortaya koyuyor. Ayrıca, Türkiye'nin, Meksika'daki bu tür siyasi istikrarsızlıkların, uyuşturucu ticaretinin yeni rotaları üzerindeki etkilerini analiz etmesi önem taşıyor. Ancak doğrudan Türkiye'yi etkileyen bir yönü bulunmuyor; daha çok küresel güvenlik açısından değerlendirilmesi gereken bir gelişme.
