ABD Merkez Kuvvetleri (CENTCOM), 28 Şubat 2025 Çarşamba günü Umman Körfezi'nde bir petrol tankerini etkisiz hale getirdiğini duyurdu. Yetkililer, geminin devam eden ABD deniz ablukasını ihlal ettiğini belirtti. Ancak bu operasyon, Hindistan'dan sert bir tepkiyle karşılaştı; Yeni Delhi, tankerde görevli üç Hint mürettebatın kaybolduğunu açıkladı.
Gelişmenin Arka Planı
ABD Merkez Kuvvetleri'nden yapılan açıklamaya göre, operasyon dün (Salı) gerçekleşti. Açıklamada, tankerin bölgedeki ABD deniz kuvvetlerine ait savaş gemileri tarafından durdurulduğu ve ardından "kinetik bir müdahale" ile etkisiz hale getirildiği ifade edildi. CENTCOM, tankerin ismi, bayrağı veya yükü hakkında ayrıntı vermezken, geminin yasa dışı faaliyetlerde bulunduğuna dair kanıtlar olduğunu öne sürdü.
Hindistan Dışişleri Bakanlığı ise olayla ilgili derin endişelerini dile getirdi. Bakanlık sözcüsü, "Üç Hint vatandaşının akıbeti hakkında henüz bir bilgi alamadık. ABD'li yetkililerle acilen temas halindeyiz ve mürettebatın güvenliğinin sağlanmasını talep ediyoruz" dedi. Kaybolan mürettebatın tankerde görevli olduğu belirtilirken, Hindistan'ın Umman ve Birleşik Arap Emirlikleri'ndeki diplomatik misyonları olayı takip ediyor.
Bu operasyon, ABD'nin İran'a yönelik yaptırımlarını sıkılaştırdığı bir dönemde gerçekleşiyor. Washington, son aylarda İran'dan petrol taşıdığından şüphelenilen tankerlere yönelik denetimleri artırmıştı. Umman Körfezi, dünya petrol ticaretinin önemli bir geçiş noktası olması nedeniyle stratejik öneme sahip.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Olay, ABD'nin bölgedeki askeri varlığının yanı sıra uluslararası deniz hukuku açısından da tartışmaları beraberinde getirdi. Hindistan'ın tepkisi, ABD'nin tek taraflı müdahalelerine karşı artan rahatsızlığın bir yansıması olarak yorumlanıyor. Yeni Delhi, geçmişte de ABD'nin yaptırım politikalarına doğrudan katılmama eğilimindeydi; özellikle İran ve Rusya ile enerji ticareti konusunda Washington'la zaman zaman karşı karşıya gelmişti.
Uzmanlar, bu tür operasyonların bölgedeki gerginliği tırmandırabileceği uyarısında bulunuyor. Umman Körfezi'nde geçen yıl da İran destekli Husiler tarafından ticari gemilere yönelik saldırılar yaşanmıştı. Öte yandan, Hindistan'ın Hint Okyanusu'ndaki deniz güvenliği endişeleri, bu tür olayların Yeni Delhi için ne kadar hassas olduğunu ortaya koyuyor. Üç Hint vatandaşının akıbeti, ülke kamuoyunda geniş yankı buldu.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye'nin de yakından izlediği bir bölgede ABD'nin artan askeri müdahalelerine işaret ediyor. Umman Körfezi, Basra Körfezi'ne giden enerji yollarının kilit noktalarından biri ve Türkiye bu güzergahtan geçen petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz ticaretinden doğrudan etkileniyor. ABD'nin tek taraflı abluka uygulamaları, uluslararası deniz ticaretinin güvenliğini tehdit edebileceği gibi, Türkiye gibi bölge ülkelerinin enerji arz güvenliğini de riske atabilir. Ayrıca, Türkiye'nin Hindistan ve diğer Hint Okyanusu ülkeleriyle gelişen ticari ilişkileri düşünüldüğünde, bu tür olayların deniz yollarının istikrarına etkisi Ankara açısından dikkatle değerlendirilmelidir.
